Şırnak’ta Gezilecek Yerler Ters Laleler

Şırnak’ın il oluşu 1990 senesinde gerçekleşmiş olsa da bu ilin yer aldığı topraklar, bulunduğu bölge itibariyle tarihten bu yana pek çok medeniyeti ağırlamış. Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde toprakları bulunan Şırnak, Nuh Tufanı sonrası kurulan ilk yerleşim yeri olarak bilinir ve bu sebeple Şehr-i Nuh olarak anılır.

Şırnak il merkezi, Beytüşşebap, Cizre, Güçlükonak, İdil, Silopi ve Uludere olmak üzere yedi ilçeye sahip olan şehri daha yakından tanımak istersen Şırnak Otelleri’nde yerini ayırtabilirsin. Şırnak’ta gezilecek yerler listemizi inceleyerek hem tarihin izlerini sürebilir hem de doğanın sunduğu güzelliklerle tanışabilirsin.

Nuh Tufanı ve Cudi Dağı

Büyük Nuh Tufanı ardından Nuh’un Gemisi’nin Cudi Dağı’na oturduğuna inanılıyor. Ağrı Dağı için de benzer bir inanış bulunsa da bu dağın sarp yapısı ve Cudi Dağı eteklerinin yeni bir yaşam kurmaya daha elverişli bir coğrafya olması bu inanış konusunda Cudi’yi daha öne çıkarıyor.

Cudi Dağı’nın eteklerinde yer alan Heştan Köyü’nün Nuh Peygamber tarafından ilk yerleşim yeri olarak kurulduğuna inanılıyor. Heştan kelimesi seksenler anlamına geliyor ve Nuh’un Gemisi’ne binerek hayatta kalan seksen kişiye gönderme olarak köyün bu adı aldığı söyleniyor.

Cudi Dağı’nın en yüksek noktası 2114 metre ve dağ üzerinde 2 bin metreyi aşan 4 doruk mevcut. Bu doruklardan 2017 metre yükseklikte olanı “Nuh Peygamber Ziyaret Tepesi” olarak anılıyor.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler cudi dağı

Şırnak’ın Ters Laleleri

Bahar günlerinin gelişiyle Şırnak’ta ters laleler açmaya başlar. Görülmeye değer bu güzellikler sadece 20 gün boyunca bulundukları yeri şenlendiriyor. O yüzden mümkünse Şırnak gezi planları bahar aylarına denk getirilebilir.

Şırnak’ın dağlarında ve bahçelerinde ters laleler açtığında kartpostallarda gördüğümüz o güzel görüntülerin canlı ve renkli hali ortaya çıkıveriyor. Bu dönemde bol bol fotoğraf çekilebilir.

Ancak unutmadan söyleyelim, ters laleler yerinde güzel! Ters laleleri koparanlara “biyolojik çeşitliliği tahrip etme” suçundan 60 bin 163 lira para cezası kesiliyor.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Şırnak ters laleler

Cizre’li Mucit El-Cezeri

1136 – 1206 yılları arasında Şırnak’ın Cizre mevkiinde yaşamış olan İsmail Ebul İz Bin Rezzaz El-Cezeri, sibernetiğin ilk adımlarını attığı ve ilk robotu yapıp çalıştırdığı kabul edilen bir hezârfen, mucit ve mühendis.

Yaptığı çalışmalar ile dünya bilim tarihi açısından önemli bir yere sahip olan El-Cezeri, Camia Medresi’nde öğrenimini tamamladı ve fizik, matematik, mekanik, sibernetik alanlarında çalıştı. Yaşamı boyunca pek çok buluşa ve ilke imza atmış olan El-Cezeri, Şırnak tarihi için önemli bir değer. Bu dâhiyi daha yakından tanımak isteyenler Cizre’deki İsmail Ebul-iz El Cezeri Müzesi’ni ziyaret edebilir.

Dicle Nehri’nde Kano ve Rafting

Şırnak’ta akarsu turizmine elverişli olan kano ve rafting alanları bulunuyor ve bu bölgeleri geliştirmek için çalışmalar yapılıyor. Kızılsu, Habur ve Hezil çayları ile beslenen Dicle Nehri, bu sporlar için uygun bir ortam sağlıyor. Kızılsu Çayı’nda ayrıca olta balıkçılığı da yapılıyor.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Dicle Nehri

Şırnak’ta Yayla Turizmi

1. Faraşin Yaylası

Şırnak’ın doğal güzelliklerini olanca güzelliğiyle sunan yaylalar, bölgede arıcılıkla ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ile uğraşanlara ev sahipliği yapıyor. Beytüşşebap ilçesinde yer alan Faraşin Yaylası, başı çekiyor.

İlçe merkezinden Faraşin Yaylası’na araçla yaklaşık 1 buçuk saatte ulaşılabilir. İlkbahar aylarında buraya gelenler zengin bitki örtüsünün sunduğu güzelliklerle buluşabilir ve yaylada uzun yürüyüşler yapmanın tadını çıkarabilir.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Şırnak Küçükaş Hayvancılık

2. Kırmızı Yayla

Baharın gelişiyle kar örtüsünün altından doğan yemyeşil görüntüsü ile büyüleyen Şırnak yaylalarından bir diğeri de Uludere ilçesinde yer alan Kırmızı Yayla. Yaylanın yolları baharın gelişi ile açılıyor ve bölgenin gençleri gündüzleri pancar toplamak için buraya çıkıyor.

Muhteşem bir doğal güzelliğe sahip olan Kırmızı Yayla, fotoğrafçıların da ilgisini çeken bir bölge. Burada yaşayan halk, yaylanın yüksek dağlardan oluşan manzarasında gün batımını izlemeyi tavsiye ediyor.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Şırnk yaylaları

Şırnak’taki Cami, Türbe ve Medreseler

1. Cizre Ulu Camii

Bu bölgede bulunan bir kilise, 639 senesinde camiye dönüştürülmüş ve Cizre Ulu Camii adını alarak hizmete açılmış. Caminin minaresi 1156 senesinde yapılmış. Camideki kitabelerden anlaşıldığı üzere bu yapı 1160 senesinde onarılmış ve yeniden inşa edilmiş.

13. yüzyılda ahşap el işçiliği ile yapılmış değerli kapılara sahip olan Cizre Ulu Camii’de yer alan Ebul-İz yapımı ünlü ejder figürlerinden bir tanesi İstanbul’da, Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde sergileniyor.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Cizre Ulu Camii

2. Hz. Nuh Camii ve Nuh Peygamber Türbesi

Yaşanan tufanın ardından insanlığın ikinci babası olarak anılmaya başlanan Nuh Peygamber’in adına yapılmış Hz. Nuh Camii Cizre’de bulunuyor. Nuh Peygamber Türbesi de burada bulunuyor. Burası dünyanın en eski türbelerinden biri olarak görülüyor. Zaman içerisinde yapıda bozulmalar meydana geldiği için çeşitli onarımlar yapılarak günümüze kadar ulaşması sağlanmış.

3. Mem-u Zin Türbesi

1437 senesinde Emir Abdal (Abdullah) ibn Abdillah Seyfettin Bohti tarafından yaptırılan Abdaliye Medresesi (Mir Abdal Medresesi) içinde yer alan Mem-u Zin Türbesi, Cizre Suru üzerinde yer alıyor. Medresenin bodrumunda yer alan türbede üç ayrı mezar ar. Bu mezarlar Zin, Bekir ve Mem’e ait. Mem-u Zin, içinde ilahi aşk olan bir öykü olarak anlatılır.

4. Kırmızı Medrese ve Şeyh Ahmet El-Cezeri Türbesi

14. yüzyılda, Cizre Beyliği zamanında II. Han Şeref Bey tarafından yaptırılan Kırmızı Medrese, adını yapıldığı kırmızı tuğlalardan alıyor. Eski zamanda Medrasa Sur olarak anılıyordu. Yapıldığı dönemde yükseköğretim kurumu olarak hizmet veren medresenin mihrabı beyaz taşlardan oluşuyor.

Şeyh Ahmet El-Cezeri Türbesi de Kırmızı Medrese içinde yer alıyor. Önemli bir mutasavvıf, şair ve yazar olan Şeyh Ahmet El-Cezeri’nin türbesine içerden merdivenle ve dışardan da bir kapı ile ulaşılabiliyor. Ancak dışarı açılan kapı şu an kapalı durumda.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Kırmızı Medrese

Şırnak’ta Gezilecek Tarihi Yerler

1. Finik Ören Yeri

İ.Ö. 4000 yıllarına uzanan tarihi ile Finik Ören Yeri, Şırnak tarihi için oldukça önemli. Cizre’ye yakın konumdaki ören yeri, dağlık bölgedeki saray, sarnıçlar ve oyulmuş mağara evleri içinde barındırıyor. Finik Kalesi’nin de bulunduğu bu kent, tarih boyunca önemli bir merkez olmuş.

Şırnak ören yerleri arasında Cizre ve çevresinde bulunan Şah Ören Yeri, Babil Ören Yeri, Kasrik Ören Yeri ve Bazebde Ören Yeri sayılabilir.

2. Yafes Köprüsü

Bazıbda Köprüsü olarak da anılan Yafes Köprüsü’nün 12. yüzyılda yapıldığı ve 1164 senesinde Cemaleddin İsfehani tarafından onarıldığı biliniyor. Dicle Nehri yatağında yaşanan farklılıklar nedeni ile bu köprü şu anda Suriye tarafında kalmış.

12 burçtan oluşan köprü üstünde 8 tane gezegen kabartması yer alıyor. Farklı insan ve hayvan figürleri ile süslenmiş olan Yasef Köprüsü, yapıldığı dönemin taş işçiliği açısından önemli bir değer.

Dicle Nehri üzerinde yer alan bir diğer köprü, 1968 senesinde hizmete açılan ve 220 m uzunluğa sahip olan Cizre Köprüsü’dür.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Cizre Köprüsü

3. Cizre Kalesi

Cizre Surları ve Cizre Kalesi, Guti İmparatorluğu zamanında (M.Ö. 4000 yılları) yaptırılmış. Üç katlı yapısı ve 360 odası ile Dicle Nehri kıyısında yer alan Cizre Kalesi’nin zaman içinde yıkılan yerleri, çeşitli zamanlarda onarımlar görmüş.

Emir Seyfeddin İbn İzzeddin Bey tarafından Cizre Kalesi’nde yaptırılan Seyfiyye Medresesi’nin mihrabı kale üzerinde görülebiliyor. Tarih sürecinde Cizre Kalesi’ne eklenen yapılardan bir diğeri de Hamidiye Kışlası (1897).

4. Mehmet Ağa Kasrı

Şırnak’ta tarihin izlerini günümüze taşıyan yapılardan biri de Mehmet Ağa Kasrı. Cizre’nin Dağkapı Mahallesi’nde yer alan kasır, Hamidiye Binbaşısı Fettah Ağa tarafından yaptırılmış. Mehmet Ağa Kasrı’nın bir kısmı beyaz kalker taşlar ile bir kısmı da siyah bazalt taşlar ile yapılmış.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Şırnak'ın doğal güzellikleri ters laleler

Şırnak Kaplıcaları

Şırnak’ta, bölgenin en yüksek ısıya sahip sıcak su kaynağı, Güçlükonak ilçesinde yer alan Hısta Kaplıcası’dır. Kato Dağı eteklerinde yer alan Zümrüt Kaplıcaları ise Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesinde yer alıyor. Su ve çamur banyosu olmak üzere iki kaplıca halinde olan Besta Kaplıcası ve Kumçatı mevkiinde yer alan Nasfaran Kaplıcası da Şırnak kaplıcaları arasında bulunuyor.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Kato Dağı

Şırnak’tan Ne Alınır?

Şırnak kilim dokumacılığı, motif ve desen zenginliği ile dikkat çekiyor. Sıra sıra dokunan Şırnak kilimleri, Jirki Kilimleri olarak biliniyor. Bu önemli el sanatı ürünlerinden alınabilir. İğne ve boncuk oyaları, yöresel takılar, turik heybesi ya da mizer örtüsü de Şırnak’tan alınabilir.

Gej olarak da bilinen ve Tiftik keçisinden elde edilen yünün uzun uğraşlar ile işlenmesi ve kök boyalar ile renklendirilmesi sonucu yapılan Şal-Şapik kumaşı, Şırnak el sanatları arasında öne çıkıyor. Fabrika dokumacılığının olmadığı zamanlarda, yörede yaşayanların geçim kaynaklarından biri şal-şapik kumaşı dokumakmış. Şal, yöreye özgü genişboru paçalı bir erkek pantolonu ve şapik ise gömlek yerine geçen kollu bir giyecek anlamına geliyor. Yöreye özgü Şal Şapik kumaşı ile yapılan ürünler dikkatini çekebilir.

Şırnak’ın Yöresel Yemekleri

Şırnak mutfağının kendine has lezzetleri arasında Şırnak usulü içli köfte olarak anlatılabilecek kutlık, haşlanmış yarma ve çökelek peyniri ile yapılan serbidev, yapımı ustalık isteyen bir yemek olan perde pilavı, Şırnak’ın meşhur köftesi hekeheşandi, kuru patlıcan, kuru kırmızı biber ve kabaktan oluştan dolma türü şımşıpe, Şırnak’ın yöresel çorbalarından meyre ve kipe sayılabilir. Şırnak’ta yetişen suryaz otu ile yapılan bir kavurma yemeği ya da bırınzer adı verile Şırnak tatlısı da tadına bakılacak lezzetlerden.

Şırnak’ta Gezilecek Yerler Şırn'ın yöresel yemekleri perde pilavı

Yorumlar