“Yüzü batıya dönük” tabirinden gına mı geldi? Dünyanın en mühim şahsiyetlerinden olan, insanı ve insanlık dışı her şeyi son derece, belki de fazlasıyla insani yönüyle anlatan Dostoyevski’nin doğduğu şehre gitme fikri aklınızı mı çeldi? Moskova’ya gitme fikrinizi gönülden tebrik ediyor, dünyaca ünlü Moskova Metrosu’nun büyük tarihi ve tüm ihtişamıyla sizi baş başa bırakıyoruz.

1) Engeller engeller

Moskova için ilk metro projesi 1902 yılında hazırlanır. Fakat şehrin görünümünü bozacağı ve tarihi binalara zarar vereceği kaygısıyla proje reddedilir. Hatta o dönemde yerel bir gazete metro projesi için, “Rus halkının Moskova’da değerli gördüğü her şeye yönelik, insanı sersemleten, utanmaz bir tecavüz” yorumunu yapar. Bu yorum karşısında milyon tane eleştiri yapılabileceği gibi, gösterilen hassasiyet karşısında da gözlerimiz dolmadı değil.

2) Bu da mı gol değil?

Sene 1912 olur, Knorre isimli bir mühendis 10 yıl önce rafa kaldırılan metro projesiyle tekrardan ilgilenir. Aksilik bu ya, bu sefer de I. Dünya Savaşı başlar, sonra devrim olur ve Rus halkı bir kez daha metrodan mahrum kalır.

moskova02-800x600

3) Komün ruhu yer altında

Yıllardan 1931, Stalin döneminde artık şehrin bir metroya ihtiyacı olduğuna kesin bir şekilde karar verilir. Nikita Kuruşçev ve Lazar Kaganoviç’in yapımını üstlendiği metronun inşası için Sovyetler Birliği’nin her köşesinden kadın ve erkek işçiler Moskova’ya getirilir. Kızıl Ordu ve Komünist Gençlik Birliği (Konsomol)’nin 13 binden fazla üyesi de metro yapım çalışmalarına katılır. Komsomolskaya ismindeki istasyon da burada çalışan emekçilere ithaf edilmiştir.

4) Sanatçılar iş başında

İstasyonların iç dekorasyonlarında SSBC’nin en iyi ve yetkin sanatçıları görevlendirilir. Devrim ve ulusal savunma temaları tüm istasyonlarda ince ince işlenir. Hayran olmamak elde değil.

moskova04-800x600
5) Adeta bir müze

Tüm istasyonlarda yer alan mermer kemerler, bronz heykeller, mozaikler, rölyefler Moskova Metrosu’nu sadece bir ulaşım aracı olmaktan çıkarmış, halka açık bir müze haline dönüştürmüştür. Düşünün; bir yerden bir yere gitmek istiyorsunuz ama “Amaaan boşver” deyip metro istasyonlarını gezmeye başlıyorsunuz. O kadar yani.

6) Mayakovski’ye selam olsun!

Devrimin ateşli şairi Mayakovski’nin bronz heykelinin bulunduğu Mayakovskaya, en afili istasyonlardan. Sosyalist ülkenin bir gününün anlatıldığı mozaiklerde açıktan koyuya doğru giden renkler; sabahı, akşamı ve günbatımını betimliyor.

moskova01-800x600
7) Ayrılmam, sığınırım karargaha

Metronun tarihi önemi büyük. 1941 yılında Nazi askerleri çok çirkin şeyler yapmak için Moskova’ya geldiklerinde Mayakovskaya İstasyonu karargah olarak kullanılmış. Stalin burada hem generallerine akıl fikir vermiş hem de halkı cesaretlendirmiş.

8) Ya içindesindir çemberin ya da…

Transfer hattı gibi kullanılan Ring hattında bir ilginçlik var. Anonsu yapan kişi erkek ise bindiğiniz trenin yönünün Moskova’nın merkezine doğru gittiğini, kadın ise merkezden dışarı doğru gittiğini anlıyorsunuz. Yani erkek anons sesi saat yönünde, kadın anons sesi saatin ters yönünde yol aldığınızı gösteriyor. Acayip acayip şeyler.

ub-lets-go-banner-moskova-825x220
9) Metro Müzesi

Moskova Metrosu’nun tüm yapım çalışmaları tarihleriyle ve fotomontajlarıyla birlikte Metro Müzesi’nde, Sportivnaya İstasyonu’nun üzerinde bulunuyor. Müzede 1935 yılında satılan ilk bilet örneğinden aslına uygun olarak yapılmış makinist kabinine kadar ayrıntılı bir metro tarihi sizi bekliyor.

10) Kaldırım taşlarının altında sanat var

Dünyanın en eski, en büyük, en güzel, en otantik, en şahane metroları arasında –hatta büyük bir grup tarafından en birinci- yer alan Moskova Metrosu, Dostoyevski’nin “Yeraltından Notlar”ından sonra görüp görebileceğiniz en muazzam yer altı şaheserlerinden biri kısaca.

moskova03-800x600

Yorumlar