Bugün rotamızı Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne çeviriyoruz. Bu rehberimizde Hasankeyf antik kentinde mutlaka görmen gereken pek çok yeri bir araya getirdik. “Hasankeyf nerede?” diye düşünüyorsan hemen açıklık getirelim. Dicle kıyısında yer alan bu yer, Batman iline bağlı bir ilçe. Aynı zamanda Batman, Diyarbakır ve Mardin illerini birbirine bağlayan bir köprü niteliğinde. Hayalini kurduğun tatil için planlarını şimdiden yapmaya başlayabilirsin. 12 bin yıllık dev geçmişe sahip Hasankeyf’e gelerek bir kâşif edasıyla geçmişin ayak izlerini takip edebilirsin.
Hasankeyf Müzesi
Müze, Batman’ın Hasankeyf ilçesinde yeni yerleşim alanında yer alıyor. Hasankeyf tarihini yansıtan ve yapılan titiz çalışmalarla günümüze kazandırılan tarihî eserler, bölgenin özgün dokusuna uygun şekilde inşa edilen Hasankeyf Müzesi’nde sergileniyor. Burası özellikle Ilısu Barajı etkisinde kalan önemli tarihi bölgelerde yapılan kurtarma kazılarından çıkartılan arkeolojik ve etnografik eserler, sikkeler, bitki fosilleri gibi zengin kültür varlıklarına ev sahipliği yapıyor. Müzenin bahçesinde bölgedeki bazı tarihî yapıların replikalarının yer aldığı Arkeopark bölümü görülmeye değer. Tarihe ve arkeolojik kalıntılara merakın varsa burası doğru adres.
Müze pazartesi günleri ziyarete kapalı. Haftanın diğer günleri 08.00-17.00 arasında burayı ziyaret edebilirsin. Müzeye 0-18 yaş çocuklar, 65 yaş üstü misafirler ve öğrenciler ücretsiz olarak giriş yapabiliyor. Yerli ve yabancı yetişkinler içinse 2025 yılı itibarıyla giriş ücreti 60 Türk lirası.
Hasankeyf Kalesi
Dicle Nehri’ne hâkim bir tepede yer alan kale için Hasankeyf’in kalbi diyebiliriz. MS 4. yüzyılda Bizanslılar tarafından sınır kalesi olarak inşa edilen yapının ismi “Hısnıkeyfa” yani kaya kalesi anlamına geliyor. Yaklaşık 300 yıllık Bizans hâkimiyeti döneminde Süryani piskoposluğunun merkezi olarak dinî bir işlev gören Hasankeyf Kalesi’nin bir kısmı günümüzde sular altında. Ancak üst kısımları hâlâ gezilebiliyor. Geçmişe doğru kısa bir yolculuğa çıkmak istersen bu kaleyi mutlaka görmelisin.
Kalenin içerisinde Ulu Cami, Büyük Saray ve Küçük Saray gibi önemli yapıların kalıntıları da mevcut. Kalenin zirvesinden Dicle Nehri’nin ve yeni oluşan baraj gölünün panoramik manzarasını izleyebilirsin.
Zeynel Bey Türbesi
1462-1482 yılları arasında Hasankeyf’e hâkim olan Akkoyunlu Devleti’nin ilk ve tek eseri. Zeynel Bey Türbesi, Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan’ın oğlu Zeynel Bey adına 15. yüzyılda inşa edilmiş. Türbe, Anadolu’daki Orta Asya mimari üslubunun nadir örneklerinden biri olduğundan kesinlikle görmeni tavsiye ederiz.
Silindirik gövdesi, turkuaz ve lacivert çinilerle süslü dış cephesi tamamen kendine özgü bir güzellikte. Ilısu Barajı Projesi kapsamında taşınarak koruma altına alınan en önemli anıt eserlerden biri olan Zeynel Bey Türbesi, bugün Yeni Hasankeyf Kültürel Parkı’nda (Hasankeyf Arkeopark) ziyaret edilebiliyor.
Hasankeyf Arkeopark
Geçmişin izlerini sürmek ve tarihte bir yolculuğa çıkmak ister misin? Hasankeyf Arkeopark, Hasankeyf’ten taşınarak koruma altına alınan anıt eserlerle Hasankeyf Müzesi’nin bir arada yer aldığı yeni kültürel alanlardan biri olarak ziyaretçilerini ağırlıyor. Bu alanda Zeynel Bey Türbesi başta olmak üzere Artuklu Hamamı, İmam Abdullah Zaviyesi gibi Hasankeyf’in simge yapıları da görülebiliyor.
Hasankeyf Arkeopark, tarihî mirasın orijinal mimari dokularına sadık kalınarak koruma altına alındığını gösteren canlı bir tarih sahnesi niteliği taşıyor.
Er-Rızk Camii
15. yüzyılın başlarında Eyyubi Sultanı Süleyman tarafından Dicle Nehri kıyısına yaptırılan caminin ismi “rızık veren Allah” anlamını taşıyor. Koruma altına alınan ve Arkeopark’a taşınan yapılar arasında Er-Rızk Camii de yer alıyor. Caminin en dikkat çekici bölümüyse günümüze ulaşan, eşsiz taş işçiliğiyle öne çıkan minaresi. Yaklaşık 40 metreye yaklaşan yüksekliğiyle bu minare, âdeta bir mühendislik harikası olarak değerlendiriliyor.
Minare üzerindeki hat sanatı, motif süslemeleri ve ince taş işleme detaylarıyla göz kamaştırırken iki yollu yapısı sayesinde çıkan ve inen kişilerin birbirini görmemesi gibi özgün bir mimari özelliğe de sahip. Eğer sen de mimari ve insan emeğinin yüzyıllar boyunca nasıl iz bıraktığını görmek istiyorsan burayı gezi rotana eklemelisin.
Hasankeyf Eski Köprüsü
Hasankeyf gezilecek yerler listesinin diğer bir durağı: Hasankeyf Eski Köprüsü. 12. yüzyılda Artuklular tarafından Dicle Nehri üzerine inşa edilen ve döneminin en büyük köprülerinden biri kabul edilen Hasankeyf Eski Köprüsü, günümüzde tarihî fotoğraflar ve anlatılarla hatırlanıyor. Rivayetlere göre dünyanın ilk açılıp kapanabilen köprüsü olma özelliğini taşıyan bu yapı, mühendislik açısından da dikkat çekici bir geçmişe sahip. Köprünün kalıntılarıysa su seviyesinin düştüğü dönemlerde düzenlenen tekne turlarıyla görülebiliyor. Hasankeyf gezinde bu özel tekne turuna yer vermeye ne dersin? Böylece eski Hasankeyf atmosferini daha yakından hissedebilirsin.
İmam Abdullah Zaviyesi
Hz. Muhammed’in amcasının oğlu Cafer-i Tayyar’ın oğlu olan ve Hasankeyf’in fethi sırasında şehit düştüğü kabul edilen İmam Abdullah’a adanmış bu yapı, yüzyıllardır manevi önemini koruyor. Peygamber neslinden gelen muhterem bir zat olduğundan İmam Abdullah’ın türbesi, bir zaviye olarak her dönemde saygı görmüş. Bu nedenle Eyyübiler döneminden Osmanlı’nın son yıllarına kadar birçok kez onarılarak günümüze kadar ulaşıyor.
Günümüzde de bölge halkı için büyük bir manevi değere sahip olan bu kutsal mekân, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Yeni Hasankeyf Kültürel Parkı’nda koruma altında bulunan zaviyeyi yolun düşmüşken ziyaret edebilirsin.
Artuklu Hamamı
12. yüzyıla ait bu yapı, Osmanlı öncesi hamam kültürünü yansıtan önemli bir örnek. Yaklaşık bin beş yüz ton ağırlığa sahip bu eski yapı, özel bir teknoloji kullanılarak 256 tekerlekli “SPMT” aracıyla bütün hâlinde Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı’na taşındı. Bu etkileyici taşıma süreci, hem tarihî mirasın korunmasına yönelik büyük bir başarı hem dikkat çekici bir mühendislik harikası olarak değerlendiriliyor. Park alanını ziyaret ettiğinde Artuklu Hamamı’nı yakından görme fırsatı bulabilirsin.
Artuklu Hamamı gibi görkemli yapılara meraklıysan buradan ayrıldıktan sonra Mezopotamya’nın kalbi Mardin’e uğrayabilirsin. “Mardin Hasankeyf arası kaç km?” diye merak ediyorsan iki nokta arasında yaklaşık 110 kilometrelik bir mesafe olduğunu söyleyelim. Bu da Mardin Hasankeyf gezisini bir arada yapmayı oldukça kolaylaştırıyor.
Süleyman Han Camii
Artuklu Dönemi’ne ait bir mezar anıtı olan Süleyman Han Camii, özgün konumunda Hasankeyf Kalesi’nin yakınında yer alıyordu. Ilısu Barajı Projesi kapsamında su altında kalma riski nedeniyle taşınarak koruma altına alınan Süleyman Han Camii, bugün Hasankeyf Arkeopark’ta ziyaret edilebiliyor. Arkeopark’a geldiğinde sergilenen yapılar arasında bu görkemli eseri de yakından görme fırsatı bulabilirsin.
Yaklaşık 620 yıllık geçmişe sahip yapının taş işlemelerinin güzelliğine hayran kalabilirsin. 36 metre yüksekliğindeki kümbet, taş işlemelerinin yanı sıra eşsiz mimarisiyle de göz dolduruyor.
Hasankeyf Mağaraları
Hasankeyf’in binlerce yıllık yerleşim tarihinin en somut kanıtlarından biri olan Hasankeyf mağaraları, yüzyıllar boyunca ev, ibadethane ve atölye olarak kullanılmış. Ilısu Barajı’nda su seviyesinin yükselmesiyle birlikte daha önce bilinmeyen çok katlı mağara yerleşimleri de gün yüzüne çıkmış durumda.
Bu mağaralar Hasankeyf’in köklü tarihî mirasını daha geniş kitlelerle buluşturmak amacıyla turizme kazandırılırken hem kültürel değerlerin korunması hem bölgenin turizm potansiyelinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Tarih, doğa ve kültürel mirasın iç içe geçtiği bu benzersiz atmosferi deneyimlemek istersen Hasankeyf mağaralarını gezi rotana eklemeyi unutma!
Dicle Nehri
Daha önceleri eski Hasankeyf’e hayat veren, üzerinde nice imparatorlukların kurulduğu Dicle, şimdi Ilısu Baraj Gölü’ne ev sahipliği yapıyor. Nehir üzerinde düzenlenen tekne turlarıyla sular altında kalan eski yerleşimi ve kaleyi farklı bir açıdan görme fırsatı yakalayabilirsin.
Dicle Nehri kıyısındaki çay bahçelerinde kısa bir mola verip çayını yudumlayabilir, gün batımındaysa nehir boyunca yürüyüş yaparak manzaranın tadını çıkarabilirsin. Dicle’nin dingin ama derin hikâyeler fısıldayan güzelliği, seni bambaşka diyarlara götürebilir. Sakinlik arayan gezginlerin uğrak noktası olan bu nehirde etkileyici bir deneyim yaşamaya var mısın?
Hasankeyf Kanyonu
Hasankeyf sadece tarihî zenginliklerle değil, doğal güzellikleriyle de dikkat çekiyor. Hasankeyf Kanyonu; doğa yürüyüşü yapmak, manzara fotoğrafları çekmek ve doğayla baş başa kalmak isteyenler için ideal rotalardan biri. Özellikle gün doğumu ve gün batımı saatlerinde sunduğu eşsiz manzarayla güzelliği karşısında seni büyüleyebilir.
Kanyonu ziyaret etmek için ideal dönem bahar ayları. Bu zamanlarda hava ılıman olduğu için kanyonu rahatlıkla gezebilirsin. Kanyon yürüyüşünde seni yormayacak rahat bir ayakkabı seçmende fayda var.
Seyir Terası
Hasankeyf’in eşsiz manzarasını yüksekten izlemeye ne dersin? Eğer cevabın “evet”se Yeni Hasankeyf’te yer alan seyir terasları ziyaretçilere bölgenin en etkileyici panoramalarını sunuyor. Bu teraslardan baraj gölü, taşınan tarihî anıtlar ve Hasankeyf Kalesi’ni bir bütün hâlinde izlemek mümkün.
Özellikle gün batımında fotoğraf çekmek isteyenler için seyir terası ideal noktalardan. Akşam saatlerinde ışıklandırılan kaleyse manzaraya ayrı bir güzellik katıyor. Sen de seyir terasından Hasankeyf evlerinin etkileyici karelerini yakalayarak bu anı daha da unutulmaz hâle getirebilirsin.
Batman Hasankeyf’te gezilecek yerleri keşfettiğine göre bizce artık yolculuğa hazırsın! Hasankeyf seyahatinde rehberimiz sayesinde yabancılık çekmeden, keyifle keşfedebilirsin. Hasankeyf’e gelmişken Batman’a uğramaya ne dersin? “Batman Hasankeyf arası kaç kilometre?” diye düşünüyorsan yaklaşık 35 km olduğunu söyleyebiliriz. Batman Hasankeyf dolmuş saatlerini kontrol ederek istediğin saatte dolmuşla buraya gelebilirsin. Batman’a özgü lezzetleri ve meşhur noktaları merak ediyorsan Batman’ın neyi meşhur? yazımıza göz atabilirsin.
Keşif yolculuğuna devam etmek istersen Hasankeyf Diyarbakır’a da oldukça yakın. Dilersen günübirlik Diyarbakır turu bile yapabilirsin. Haydi sen de Etstur’la konaklama, tur ve ulaşım seçeneklerini incele; hayalindeki seyahate bir adım daha yaklaş!
