Karadağ mutfağı özellikle İtalyan mutfağından etkilenmiş demiştim. Kotor sokaklarında dolaşırken, restoranların çoğu pizzacı ya da balık restoranı, arada da üç beş tane börek ve benzeri hamur işi ağırlıklı cafe var. Dünyanın neredeyse her yerinde rastlanan dönercilerden burada yok ama bir diğer sahil kasabası olan Budva’da bolca var (Budva bir başka yazının konusu). Balık restoranlarında genellikle balık, ızgara ya da tava olarak bulunuyor. Balık çeşitlerinin yanında; midye, istiridye, karides, langustin (böcek) de mevsimine göre bolca mevcut.
Kotor için yüksek sezon ilkbahar ve yaz ayları. Sonbahar ve kışın gidildiğinde, şehir az sayıda ziyaretçi aldığı için, restoranların çoğunda malzeme bulmak pek de mümkün olmuyor. Bu yüzdendir ki taptazeyken yemeniz gereken, mis gibi buram buram deniz kokan istiridye olmadığı için üzerine limon sıkıp üçer beşer yiyemiyorsunuz. Ne yazık ki gelmeden evvel hayalini kurduğum bu anı gerçekleştirememek hevesimi kursağımda bıraktı.
Onun yerine mürekkep balığının mürekkebinden yapılan siyah risotto ya da ızgara karidesler her daim bulunuyor. Siyah midyeler de Kotor’da bolca bulunan deniz mahsulleri arasında yer alıyor. Komşu ülke Hırvatistan’da olduğu gibi burada da midyeler, domates sosu ve bol sarımsak ile pişiriliyor. İsmi; Skoljke na Buzaru olarak geçen bu midye yemeğinin sosuna, fırından yeni çıkmış zeytinyağlı ekmekleri banmak şart.
Karadağ’ın genelinde olduğu gibi Kotor’da da şarküterinin önemi büyük. Yemeklere önden gelen şarküteri tabağı ile başlanıyor. Şarküteri çeşitleri genellikle dana etinden yapılıyor. Prsut adını verdikleri pastırmanın, Kotor’un tepelerinde bulunan Njegusi dağ köyünden geleni makbul. Njegusi aynı zamanda koyun ve keçi sütünden elde ettikleri peynirleri ile de meşhur. Peynir burada sir adını alıyor. Şarküteri tabağında prsut, sir ve zeytin çeşitleri eksik olmuyor. Bazı restoranlarda peynirin üzerine tuzlu ançuez de koyabiliyorlar. Peynir az tuzlu ise, ançuezle çok yakışıyor.
Sabah kahvaltısı için çok fazla seçenek olduğunu söyleyemeyeceğim. Kafelerin çoğunda omlet çeşitleri bulmak mümkün. Ama en iyisi minik pastanelerden birine gidip, hamur işlerinin tadına bakın derim. Özellikle börek çeşitleri konusunda iddialılar. Bizde Boşnak böreği olarak geçen böreklerin her çeşidini, sıcak olarak bulmak mümkün. Ispanaklı, peynirli, kıymalı… Nasıl isterseniz. Yanında kahve de paket yaptırabiliyorsunuz. Yalnız çoğunda çay yok, onu da ilave edeyim. Çay tercih edecekseniz, herhangi bir kafeye gitmeniz şart.
Tatlı olarak vişneli payları meşhur. Avusturyalıların meşhur elmalı strudel tatlısına benzer, vişneli strudel yapıyorlar. Tabii her pastanede farklılıklar olabiliyor. İsmi Pita Visnja olarak geçen bu tatlı, kahvenin yanına çok yakışıyor. Çok tatlı sevmeyen, hafif ekşimsi tatlar sevenler için harika bir tercih. Tulumba tatlısı, baklava ve tiramisu diğer meşhur tatlıları arasında yer alıyor. Tulumba ve tiramisu güzel, ama baklava için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Çok şerbetli, normalden çok büyük ve yumuşak olan bu tatlının, bildiğimiz baklava ile bir alakası yok doğrusu.
Kotor’da Stari Grad’ın hemen dışında, surların dibinde günlük pazar kuruluyor. Meyve ve sebzelerin dışında, şarküteri ve peynir çeşitleri ile deniz mahsulleri de satılıyor. Tabii mantarları da unutmamak gerek. Her tarafı orman olan ülkede mantar çeşidi de bol elbet. Özellikle şu an, tam da zamanında olduğumuz porçini (ayı mantarı) bolca vardı. Fakat ne yazık ki hiç bir restoranda yapana rastlamadım. Ve kestane, iri iri çok lezzetli. Çiğ olarak, kilo ile alınabildiği gibi, mangalda pişmiş olarak da satılıyor. Bir de ilginç, daha önce görmediğim, açık sarı renkte taze fasulyeler var bolca. Merak edip nasıl yaparsınız diye sordum pazarcıya; ne o beni anladı, ne de ben onu, gülüştüğümüzle kaldık…
(Devam edecek…)
İnci Özay Hatipoğlu
Son Mastori
