Dünya mutfağındaki her yemeğin damaklarda ayrı birer iz bıraktığını inkar edemeyiz ancak Türk mutfağının yeri bambaşka! Bu köklü mutfağı daha da zenginleştiren Sivas yöresel lezzetleri ise eşsiz tat notalarıyla her deneyenin aklına kazınıyor. Hadi, şimdi meşhur Sivas yemeklerini birlikte keşfedelim!
Dillere destan Sivas mutfağının öne çıkan meşhur lezzetleri kadar, mutlaka denemen gereken gizli saklı tatları da mevcut. Her lokmada yeni bir lezzet şöleni yaşayacağın ve yemelere doyamayacağın Sivas yemekleri öylesine iştah açıcı ki okudukça bir an önce uçak biletini alıp Sivas’a gitmek isteyebilirsin. İyice sabırsızlanmadan gel, şimdi bu güzel şehrin özel lezzetlerini ve yemek kültürünü hep beraber inceleyelim!
1. Sivas’ın Tarihi ve Kültürel Zenginlikleri
İç Anadolu Bölgesinin güzide ili Sivas’ın yazılı tarihi milattan önce (MÖ) 2000’li yıllara kadar uzanıyor. Antik çağlarda Hititler, Persler, Lidyalılar ve Frigyalılara ev sahipliği yapan Sivas, MÖ 4’üncü yüzyılda Büyük İskender tarafından fethedilerek Roma İmparatorluğu himayesine girmiş. Bizans Döneminde önemli bir yerleşim yeri olma yolunda hızla ilerleyen şehir, 1071 yılında gerçekleştirilen Malazgirt Meydan Muharebesi ile birlikte Türklere kapılarını aralamış. Bu dönemde Selçuklu Devleti tarafından yönetilen Sivas, süregelen yıllarda Osmanlı İmparatorluğu himayesine girerek kayda değer bir ticaret ve kültür merkezi haline gelmeyi başarmış.
Köklü geçmişi nedeniyle adeta bir kültür mozaiği olarak nitelendirilen şehir, bugün görenleri kendine hayran bırakan tarihi ve kültürel eserlere ev sahipliği yapıyor. Hepimizin bildiği Türk halk ozanı ve şair Aşık Veysel’in de memleketi olan Sivas, Ulu Cami’den Şifaiye Medresesi’ne, Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi’nden Ahi Emir Ahmed Türbesine kadar pek çok tarihi yapıyı bünyesinde barındırıyor ki her birini gezip görebilmek için en az 3-4 gününü ayırman gerekebilir!
2. Sivas’ın Meşhur Yöresel Lezzetleri
Sivas’ın köklü geçmişine uzanan kısa yolculuğumuzu tamamladığımıza göre, artık asıl meseleye giriş yapabiliriz: Lezzetli mi lezzetli, bir defa yiyenin damağında kalıcı izler bırakan Sivas yöresel yemeklerine! Anadolu topraklarının sevilen lezzetleriyle konuklarına unutulmaz bir gastronomi deneyimi yaşatan Sivas, her biri birbirinden leziz yöresel yemekleriyle öne çıkıyor. İşte Sivas’ın meşhur lezzetleri!
2.1. Peskütan Çorbası
Bahar aylarında taptaze sütler ile hazırlanan ve peskütan adı verilen yoğurt, bu çorbanın ana malzemesini oluşturuyor. Özellikle soğuk havalarda tüketilerek benzersiz bir lezzet sunan ve iç ısıtan peskütan çorbası, Sivas’ın en meşhur yemekleri arasında belki de başı çekiyor. Yoğurdun birkaç gün bekletilip ekşimesi sağlandıktan sonra yapılan bu çorbanın içerisinde yarma buğday, un, yumurta sarısı, mercimek, kuru soğan, nane ve organik tereyağı da bulunuyor. Hem şifa hem de eşsiz bir lezzet kaynağı!
2.2. Kesme Aşı
Hepimizin sevdiği pratik Türk lezzetlerinden biri olan erişteli yeşil mercimek yemeği, yani yöresel adıyla kesme aşı, Sivas’ta çok sık tüketiliyor. Kesme aşını ayrıcalıklı kılan nokta ise Sivas’taki yerel üreticilerin el emeğiyle hazırladığı erişteler. Sivas ziyaretinden sonra kesme aşı yapacağın zamanlarda artık hazır erişte yerine mutlaka el yapımı erişte kullanmak isteyeceksin. O yüzden buradan bol bol erişte almanı öneririz.
2.3. Mercimek Badı
Sanıyoruz ki mercimek olmasaydı Türk mutfağının bir yönü eksik kalırdı. Sivas’ın en çok beğenilen lezzetleri arasında yer alan mercimek badında adından anlaşılacağı üzere başrolde yeşil mercimek var. Her yörede farklı şekilde hazırlansa da ferahlatıcı etkisiyle yaz mevsiminde çok sık tüketilen Sivas mercimek badında, yeşil mercimek dışında ince bulgur, salatalık, salça, domates, soğan, biber ve bol bol limon yer alıyor.
2.4. Baviko
Sırada sarımsakseverlerin hemen denemek isteyeceğini düşündüğümüz eşsiz bir lezzet var. Bilhassa da özel günlerde misafirler için hazırlanan baviko ince, kıtır kıtır ve parçalar halindeki hamurun üzerine sarımsaklı yoğurt ve bol bol tereyağı eklenerek yapılıyor. Babuko ve şir olarak da adlandırılan bu yemek, oldukça doyurucu ve bir o kadar da lezzetli.
2.5. Sirok (Gömme)
Halk arasında gömme olarak bilinen sirok, tıpkı baviko gibi ana malzemesi hamur olan lezzetli mi lezzetli bir yemek. Bu yemeğin bavikodan farkı ise hamurun hazırlanış şekli ve yapılışında yoğurt yerine ayran kullanılması. Çoğunlukla sabah kahvaltılarında tüketilen bu lezzetin diğer malzemeleri arasında ise tereyağı ve sarımsak yer alıyor.
2.6. Sivas Katmeri
Sivas’ın taş fırınlarında hazırlanan Sivas katmeri, aynı zamanda Sivas ketesi olarak da biliniyor. Lezzetini taş fırında yapılmasından alan bu katmer çeşidi, tek başına tüketildiği gibi peynir ve patates ile de zenginleştirilebiliyor.
2.7. Divriği Pilavı
Sivas’ın Divriği ilçesine ait olan bu yemek, Selçuklu Döneminde şahlar tarafından halk için yaptırılan, tavuk veya koyun eti ile lezzetini ikiye katlayan bir pilav. Nohut, badem, besni üzümü, et, soğan tereyağı ve baharatlar ile hazırlanan Divriği pilavı, lezzetini saatler boyu terbiye edilen etten alıyor. Çoğunlukla şenliklerde ve özel günlerde tüketilen bu lezzet, yüzyıllardır tarifi değişmeden günümüze gelmeyi başarmış.
2.8. Hingel
Aramızda mantı sevmeyen kişi sayısı muhtemelen çok azdır. Şekliyle, lezzetiyle ve kendine has tarifiyle alışılmışın dışında bir mantı çeşidi olan hingel, çoğunlukla patatesli yapılsa da etli versiyonuyla da tüketiliyor. Hem göze hem de damağa hitap eden hingel, aynı zamanda hıngal, Çerkes mantısı ve metez olarak da biliniyor. Bu yemek ayrıca Azerbaycan mutfak kültüründe de özel bir yere sahip.
2.9. Pezik Turşusu
Turşu denince ağzı sulananları, her yemeğin yanında turşu tüketenleri buraya alalım! Çünkü turşunun en lezzetli hali pek çok kişi için Sivas’ta! Dal ve pazı turşusu olarak da bilinen pezik turşusu, pazı saplarından elde edilen ve Sivaslılar arasında “turşunun hası” olarak nitelendirilen bir yardımcı yemek. Yapılışı biraz zahmetli, ama yemesi de bir o kadar keyifli.
2.10. Sivas Kebabı
Tandırda yapılan, taze sebzeler ve marine edilmiş kemikli et ile lezzetine lezzet katan Sivas kebabı için özel olarak tasarlanan ocaklar olduğunu biliyor muydun? Bu yemeği ayrıcalıklı kılan bir diğer nokta ise sebzelerin bizzat en taze olduğu dönemlerden faydalanılması. Öyle ki Sivas kebabında en az et kadar domates, biber ve patlıcan gibi sebzelerin lezzeti de önemli. Kor ateşte pişirilen kebabı her dönem bulmak kolay değil, nadide ve bir o kadar da enfes bir tat!
2.11. İçli Köfte
İçli köfte ülkemizin her bölgesinde farklı şekillerde yapılıyor. Ancak Sivaslılara göre Sivas usulü içli köfte bir başka! Burada kızartılarak değil haşlanarak yapılan içli köfte, kıymalı olduğu kadar patatesli de tercih ediliyor.
2.12. Sübüra
Geleneksel Sivas mutfağına özgü, su ve börek kelimelerinin birleşimini ifade eden Sübüra çorbasının ana malzemesi özenle hazırlanan bir hamur. Subra veya Sübra olarak da adlandırılan bu çorbanın içinde Sübra eriştesi dışında un, yoğurt ve nane de yer alıyor.
2.13. Madımak Yemeği
Yıkaması, ayıklaması ve doğraması ayrı bir zahmet gerektiren ama tüm bu uğraşa değen madımak otunun en lezzetli hali, kuşkusuz Sivas’a özgü madımak yemeği ile kendisini gösteriyor. Pastırma, soğan, sarımsak, biber salçası, süt ve baharatlar ile zenginleştirilen madımak yemeği, Sivas’ın açık ara en meşhur ve en sevilen tatlarından biri.
2.14. Patlıcan Pehli
Patlıcan ve kemikli etin yeniden devreye girdiği patlıcan pehli yemeği, yoğurt ve baharatlar ile terbiye edilen koyun eti ile birlikte domates, patlıcan ve biber üçlüsüyle yapılıyor.
2.15. Gülüt
Sivas’ın yöresel keki olan gülütü diğer keklerden ayıran bir nokta var, o da hamurunda mısır unu kullanılması… Ağızda dağılan yumuşacık hamuru ve eşsiz lezzetiyle beş çayının vazgeçilmezi olan gülüt, kimi zaman ekmek olarak da tüketiliyor.
2.16. Kelle Tatlısı
Tatlılardan devam edelim… Malzemeleriyle ve hazırlanışıyla klasik tatlılara oldukça sıra dışı bir yorum getiren kelle tatlısı, içerisinde erişte, fındık, badem, kuru üzüm, zencefil, tarçın ve şerbet barındırıyor.
2.17. Kalburabastı
Muhtemelen kalburabastı tatlısını duymayan yoktur. İşte o meşhur şerbetli tatlı, Sivas’ta hurma tatlısı olarak da biliniyor ve kendine has şekliyle yalnızca midelere değil gözlere de bayram ettiriyor.
3. Sivas’ta Yeme İçme Kültürü, Bölgeler ve Restoranlar
Sivaslıların yemek kültürünü sanat haline getirdiği bir gerçek. Tıpkı Türk yemeklerinin genelinde olduğu gibi Sivas mutfağında da bitkisel besinlerin başını buğday çekiyor. Bulgur, ekmek ve yarma gibi yiyeceklerin sık sık tüketildiği bu şehrin geleneksel ürünleri arasında yoğurtlu ve sütlü yemekler de ayrıca öne çıkıyor. Dört bir yanı birbirinden farklı yöresel lezzeti tadabileceğin mekanlarla çevrili Sivas’ta gidebileceğin çok sayıda restoran var.
Her biri birbirinden lezzetli yemeklerini öğrendiğine göre, artık Sivas otelleri ve konaklama imkanlarını da inceleyebilir, bütçene ve konforuna uygun bir seçim yapabilirsin.
4. Sivas Mutfağı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Sivas mutfağına ait lezzetleri köy köy gezip yerinde de incelesen aklında birkaç soru kalması muhtemel. Biz de bu nedenle aşağıda en çok merak edilen sorulara ayrıca yanıt verelim dedik. Hadi bakalım!
4.1. Sivas Mutfağının En Meşhur Yemeği Nedir?
Sivas mutfağı her biri birbirinden meşhur yemekleriyle ünlü ancak Sivas kebabı, Divriği pilavı, hingel, Sivas katmeri ve madımak yemeği gibi lezzetler en çok bilinen yemekler arasında yer alıyor.
4.2. Sivas’ta Hangi Yemekler Mutlaka Denenmeli?
Sivas ziyaretlerinde mutlaka denemen gereken yemekler arasında Divriği pilavı, baviko, mercimek badı, patlıcan pehli ve madımak yemeği gibi yöresel lezzetler öne çıkıyor.
4.3. Sivas’ın Hangi Çorbası Meşhurdur?
Sivas’ın en meşhur çorbası kimilerine göre peskütan çorbası iken kimisine göre ise sübüra. Geldiğinde ikisini de deneyip hangisinin daha meşhur olmaya değer olduğuna kendin karar verebilirsin.
4.4. Sivas’ın Hangi Meyvesi Meşhurdur?
Sivas’ta “çördük” adı verilen yabani armut çeşidi bölgenin en meşhur yöresel meyve türünü oluşturuyor. Ayrıca şehirde kayısı, elma, ceviz ve vişne üretimi de bir hayli yaygın. Öte yandan Sivas’ta yetişen diğer armut çeşitlerinin de çok lezzetli olduğunu belirtmeliyiz. Sivas gezisi esnasında pazar yerlerini de ziyaret edip birkaç meyve çeşidi almanı tavsiye ederiz.
4.5. Sivas’tan Ne Getirilir?
Sivas’tan dönerken sevdiklerin için değerli birer hediye olarak yerel satıcılardan Zara balı ve İmranlı balını satın alabilirsin. Ayrıca un helvası, sini hurması, yufka böreği tatlısı ve Sivas ketesi gibi hemen bozulmayacak tatlı ve hamur işi lezzetlerini de tercih edebilirsin.
Sivas’ın damaklarda iz bırakan lezzetlerini deneyimlemek ve eşsiz doğasını keşfetmek istiyorsan, Etstur avantajlarıyla Sivas uçak bileti ve fiyatlarını inceleyebilir, bütçene uygun konforlu oteller arasından dilediğin seçimi yapabilirsin!
