Portekiz’e seyahat etmek istiyorsan yapman gereken ilk şey vize almak olmalı. Prosedür hakkında detaylı bilgiye ihtiyaç duyuyorsan doğru yerdesin! Yazımızda süreçle alakalı tüm detayları bulabilirsin.
Avrupa’nın batı ucunda, Atlantik Okyanusu’nun kıyısında yer alan Portekiz; eğlenceli, rahat ve sıcak bir şehir olarak her sene turistlerin uğrak noktası olmaya devam ediyor. Eşsiz doğası, renkli kültürü ve tarihiyle her köşesinde ziyaretçilerine farklı bir macera vadediyor. On yedi etkileyici UNESCO Dünya Mirası’na ev sahipliği yapan, muhteşem sahil şeridiyle dünyanın en önemli plajlarının bulunduğu bu ülke, özellikle yaz tatili için harika bir destinasyon.
Sen de Portekiz’de gezilecek yerleri keşfetmek, başkent Lizbon’un tarih kokan sokaklarında kaybolmak ve Atlantik Okyanusu’nun dalgalarında sörf yapmak istiyorsan hemen seyahatini planlamalısın. Portekiz vizesi alma konusunda aklına takılan her şeyi yazımızdan öğrenip hemen yola koyulabilirsin.
Bu yazıda Portekiz vizesinin türlerinden başvuru şartlarına, gerekli evraklardan dikkat edilmesi gereken belli başlı şartlara kadar ihtiyacın olan her bilgiyi bulacaksın. Ardından yapman gereken tek şeyse pasaportunu almak ve valizini hazırlamak olacak!
Portekiz Vizesinin Türleri Nelerdir?
Portekiz’e gitmek için sahip olman gereken ilk şeyin öncelikle bir Schengen vizesi olduğunu söyleyerek başlayalım. Amacından bağımsız, Portekiz’e giriş yapabilmek için bu vizeye sahip olman şart. Ancak alman gereken vize türü ülkeye giriş amacına ve kalış sürene göre değişiyor. Vize alma sürecinin ilk adımı olan vize türünü en doğru şekilde belirlemek ve bu süreci sorunsuz atlatmak istiyorsan burada detaylı bilgileri bulabilirsin.
C tipi vize turistik, ziyaret ve ticari amaçlar doğrultusunda seyahat etmek istiyorsan başvurman gereken vize türüdür. Bu vize türünde 180 günlük süre içinde 90 gün kalma hakkına sahip olabilirsin. C tipi kısa süreli Portekiz Schengen vize türleri şunlar:
- Turistik Vize: Portekiz’i kısa süreli ziyaret etmek, tatil yapmak ve ülkenin tadını çıkarmak istiyorsan senin için uygun olan vize türü. 90 güne kadar konaklama imkânı sağlar ve başvuru süreci oldukça hızlı bir şekilde tamamlanıp sonuçlanır.
- Ticari Vize: Portekiz’e işle alakalı seyahat etmek, toplantıya veya seminere katılmak gibi amaçların varsa tercih etmen gereken vize türüdür. 180 günlük süre içinde 90 günlük konaklama izni verir.
- Aile veya Arkadaş Ziyareti Vizesi: Aile ya da arkadaşlar tarafından gönderilen davet mektubuyla alabileceğin ve sevdiklerini Portekiz’de ziyaret etme şansı yakalayabileceğin vize türüdür.
- Kültürel veya Sportif Faaliyetler Vizesi: Konferansa, spor müsabakasına ve benzeri bir etkinliğe gitmek için alabileceğin vize türüdür.
- D tipi vize çalışmak, bir eğitim kurumunda öğrenim görmek ve aile birleştirmek gibi amaçlar doğrultusunda seyahat etmek istediğin takdirde senin için uygun olan vize tipidir. D tipi uzun süreli Portekiz ulusal vize türleri şunlardır:
- Çalışma Vizesi: Portekiz’de iş hayatını sürdürmek istiyorsan tercih etmen gereken vize türüdür. İşveren tarafından gönderilen bir davet mektubuna ya da iş sözleşmesi gibi kanıtlayıcı belgelere ihtiyaç duyulur.
- Aile Birleşimi Vizesi: Portekiz vatandaşı olan ya da Portekiz’de oturum hakkı bulunan kişilerin eşleri, çocukları, ebeveynleri ve kardeşleri gibi yakın akrabaları başvurabilir. Başvuranlar, vizelerinin olumlu sonuçlanması için akrabalıklarını kanıtlayıcı belgeler sunabilmelidir.
- Eğitim Amaçlı Ulusal Vize: Portekiz’deki eğitim kurumlarından birinden kabul almışsan başvurman gereken vize türüdür. Başvuru sürecinde eğitim kurumu tarafından gönderilen kabul belgesini sunmak önemlidir.
Portekiz artık hususi pasaportla ulusal vize başvurusu kabul etmiyor. Eğer hususi pasaportun varsa ulusal vizeye başvurmak için umumi (bordo) pasaport temin etmen gerekiyor.
Portekiz Vizesinin Başvuru Şartları Nelerdir?
Portekiz vizesinin türleri arasından kendine uygun olanı seçip başvuru yapabilirsin. Ancak başvuru şartları seçtiğin vize türüne göre değişiklik gösterebilir. Schengen bölgesinde olan Portekiz’e vize almak için sağlanması gereken şartlar şu şekilde sıralanabilir:
- Geçerli bir pasaporta sahip olmak,
- Vize başvuru formunu ve istenen diğer belgeleri eksiksiz bir şekilde doldurmak,
- Seyahat için gereken otel ve uçak rezervasyonlarını yaptırmak,
- Mali durumunun seyahat için uygun olduğunu gösteren finansal belgelere sahip olmak.
Portekiz Vizesi Almak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Portekiz vizesi alma sürecinin sorunsuz bir şekilde ilerleyebilmesi için gerekli belgeleri temin etmen en kritik noktalardan. Gerekli belgelerden bazıları her vize türü için ortak olabilirken farklı vize türleri için ek belgeler de gerekebilir. İşte başlık başlık Portekiz vizesi için gerekli belgeler:
Genel Belgeler
Tüm vize türleri için geçerli olan belgeler şunlar:
- Portekiz konsolosluğunun ya da büyükelçiliğinin web sitesinden indirilerek eksiksiz bir şekilde doldurulmuş başvuru formu,
- Son 10 yıl içinde alınmış ve en az 3 ay daha geçerliliği bulunan pasaport,
- İstenilen ölçülere uygun çektirilmiş biyometrik fotoğraf (genellikle 51×51 mm),
- Schengen bölgesinde geçerliliği olan seyahat sağlık sigortası,
- Finansal yeterliliği ve mali durumu gösteren belgeler (banka hesap özetleri, maaş bordroları, sponsorluk belgeleri vb.)
- Vize süresi sonunda ülkeden ayrılacağını gösteren bir dönüş bileti,
- Vize başvuru ücretinin ödendiğine dair kanıt,
- Vize başvurusu için alınan randevu kanıt belgesi.
Turistik Vize İçin Ek Belgeler
Portekiz turistik vize için yukarıdaki belgelere ek olarak seyahat amacını kanıtlayan bazı belgeler sunmanı istiyor. Bu belgeler:
- Otel rezervasyonu, gezi planı ve katılım gösterilecek turistik etkinlikler, seyahat programının ayrıntılarını içeren tüm belgeler.
- Eğer varsa bir aile üyesi ya da arkadaş tarafından gönderilen davet mektubu ve o kişinin kimlik bilgileri.
Portekiz İş Vizesi İçin Ek Belgeler
Portekiz’e iş vizesi almak için başvuruyorsan yukarıdakilere ek olarak sunman gereken belgeler şunlar:
- Portekiz’deki şirket ya da bir işveren tarafından yazılmış ve içeriğinde çalışma süresi, maaş, iş pozisyonu gibi önemli ayrıntıların yer aldığı davet mektubu,
- İşverenle çalışan arasında imzalanan, iki tarafın da haklarını ve sorumluluklarını bildiren resmî bir iş sözleşmesi,
- Vizeye başvuran kişinin çalışacağı şirketin ticaret sicil gazetesi, tescil belgesi, faaliyet izin belgesi ve şirket profili gibi şirket belgeleri,
- Başvuran kişinin söz konusu pozisyon için yeterli eğitimi ve deneyimi olduğunu kanıtlayan belgeler.
Portekiz Aile Birleşimi Vizesi İçin Ek Belgeler
Portekiz’e aile birleşimi vizesiyle gideceksen şu belgeleri de ibraz etmen gerekiyor:
- Portekiz’de yaşayan aile üyesinin vatandaşlık belgesi, kimlik belgeleri, çalışma ya da oturum izni gibi aile üyeleriyle ilgili belgeler,
- Başvuru yapan kişinin Portekiz’deki aile üyeleriyle ilişkisini doğrulayan ya da aile birleşimini ispatlayan evlilik belgesi gibi belgeler,
- Aile üyelerinin kalacakları yeri belirten ev kira sözleşmesi ya da tapu belgesi, ailenin finansal durumunu gösteren banka hesap özetleri ve maaş bordroları,
- Aile birleşimi sebebiyle Portekiz’de yaşama isteğini açıklayan ve başvuru sahibi ya da Portekiz’de yaşayan aile üyesi tarafından yazılmış bir dilekçe.
Portekiz Öğrenci/Eğitim Vizesi İçin Ek Belgeler
Yukarıdaki belgelere ek olarak öğrencilik durumunu beyan eden gerekli bazı ek belgeler şunlar:
- Portekiz’deki eğitim kurumundan alınan resmî kabul belgesi,
- Eğitim kurumuna yapılan kayıt belgesi, öğrenci kimlik kartı ve eğitim programı gibi eğitim kurumuyla olan bağı kanıtlayan belgeler,
- Eğitim süresi boyunca kalınacak yerle ilgili belgeler (Öğrenci yurdundan alınmış bir anlaşma belgesi ya da kira sözleşmeleri vb.)
- Portekiz’de eğitim görülecek süre boyunca eğitim ücretinin ve yaşam masraflarının karşılanabileceğine dair belgeler.
Vize başvurusundan önce bilgilerin güncelliğinden emin olmak için resmî siteleri kontrol etmenin gerekli belgeleri eksiksiz şekilde tamamlayabilmen açısından son derece önemli olduğunu hatırlatalım.
Portekiz Vizesi Nasıl Alınır?
Portekiz vizesinin türlerini ve vize almak için gerekli olan belgeleri artık biliyorsun. Şimdi sıra “Portekiz vizesi nasıl alınır?” sorusunu cevaplamaya geldi. Vize başvuru sürecini şu adımları takip ederek tamamlayabilirsin:
- Seyahat Amacını Belirlemek: Portekiz vizesine başvururken netleştirmen gereken ilk adım kesinlikle seyahat amacın olmalı.
- Vize Türüne Karar Vermek: Seyahat amacını belirledikten sonra konaklama süreni de dikkate alarak çeşitli vize türlerinin arasından sana uygun olanı seçmen gerekiyor.
- Belgeleri Temin Etmek: Başvuru sırasında vize türüne uygun şekilde tüm belgeleri temin etmelisin.
- Başvuru Formunu Doldurmak: Portekiz Büyükelçiliği’nin resmî internet sitesi üzerinden başvuru formunu doldurman gerekiyor.
- Başvuru Randevusu Oluşturmak: Tüm belgeleri hazırladıktan sonra e-posta yoluyla başvuru randevu talebini bildirmelisin.
- Belge Teslimi ve Parmak İzi Vermek: Randevu günün geldiğinde başvuru merkezine hazırladığın belgeleri eksiksiz olarak sunmalısın. Ayrıca eğer son beş yıl içinde parmak izi vermemişsen onu da yapman gerekiyor.
- Başvuru Ücretini Ödemek: Başvurunun son aşaması olarak vize ücretini ödemen gerekiyor.
- Başvuru Takibini Yapmak: Bu aşamada yapman gereken tek şey e-postanı kontrol etmek ve başvuru sürecin sonuçlanana kadar takipte kalmak.
Vize Başvurusunu Kaç Gün Önce Yapmalıyım?
Portekiz vize sürecini olabildiğince sorunsuz yönetebilmen ve seyahat planlarını iyi şekilde hayata geçirebilmen için vize başvurunu zamanında yapman kritik. Bunun için belirlenmiş yasal bir minimum süre de mevcut. Portekiz Büyükelçiliği’nin kendi sayfasında duyurduğu üzere 2025 Ağustos itibarıyla Schengen vize başvurularının seyahat tarihinden en az 21 gün önce gerçekleştirilmesi gerekiyor. Ulusal vize başvurularıysa seyahat tarihinden en az 60 gün önce yapılmalı.
Portekiz Vize Başvuru Merkezleri Nerededir?
Portekiz vize başvuruları için ikamet ettiğin yere göre Portekiz Büyükelçiliği’ne ya da Macaristan Konsolosluğu’na başvuru yapabilirsin. Büyükelçilik, aracı kurumlar tarafından yapılan başvuruları kabul etmediği için başvurunu şahsen gerçekleştirmen gerekiyor. Uzun süreli olan D tipi vizelerde, başvuruların Ankara Büyükelçiliği’ne yapılması gerekiyor ancak kısa süreli C tipi vizelerde eğer İstanbul ve çevresinde yaşıyorsan başvurunu Macaristan Konsolosluğu’na da yapabilirsin.
Portekiz Vize Randevusu Nereden ve Nasıl Alınır?
Portekiz vize randevularını, yalnızca Portekiz Büyükelçiliği’nin resmî internet sitesi üzerinden alabilirsin. İlk olarak çevrim içi başvuru formu doldurmalı, ardından yukarıda bahsettiğimiz belgeleri toplayarak seyahatinin ayrıntılarını içeren bir e-posta atmalısın. Portekiz vize randevu başvurun böylelikle gerçekleşmiş olur.
Portekiz Vize Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru için atman gereken ilk adım yukarıda detaylıca açıkladığımız gibi Portekiz Büyükelçiliği’nin resmî internet sitesine girmek ve çevrim içi başvuru formunu doldurmak. Hemen ardından vize türüne göre gerekli belgelerini toplayarak Portekiz Büyükelçiliği’ne seyahat nedenini açıklayan bir e-posta atmak. Gerekli belgelerin basılı bir kopyasını almayı unutmamalısın. Randevu için Portekiz Büyükelçiliğine ya da Macaristan Konsolosluğuna çağrıldığında o belgelere tekrar ihtiyacın olacak.
Belgeleri ilgili kuruma teslim ettikten sonra yapman gereken tek şey internet üzerinden süreci takip etmek ve e-posta adresini kontrol etmek. Başvurun sonuçlandığında pasaportunu vize başvuru merkezinden teslim alabilirsin.
Portekiz Vize Başvurusu Nasıl Takip Edilir?
Vize başvurun sonuçlandığında tarafına bir e-posta gönderilecek. Ancak süreç anında başvurundan haberdar olmak istiyorsan [email protected] adresine mail atabilirsin.
Portekiz Vize Ücreti Ne Kadar?
Vize başvurunun son aşamalarına geldiğinde vize ücreti ödemen gerekiyor. Ödenmesi gereken vize ücreti başvuranın yaş aralığına ve başvuru yılına göre değişiklik gösteriyor. 2025 yılı ağustos ayında güncel Portekiz vize ücretleri şu şekilde:
- 6 yaşından küçük başvuru sahipleri vize ücretinden muaftır.
- 6-12 yaş aralığındaki başvuru sahipleri için vize ücreti: €45.
- Avrupa Birliği vatandaşlarının eşleri ve 18 yaşından küçük çocukları vize ücretinden muaftır.
- Bir seneden uzun seyahat edecekler için vize ücreti: €90.
- 90 günden uzun ama 1 seneden az seyahat edecekler için vize ücreti: €90.
Vize ücretini nakit ve Türk lirası olarak başvuru anında vize memuruna vermen gerekeceğinden vize başvuru merkezine hazırlıklı gitmen gerekiyor.
Vize Başvurumun Reddedilmesi Durumunda Ne Yapmalıyım?
Ret nedenleri birbirinden farklı olsa da vize başvurunun reddedilmesi durumunda genellikle itiraz hakkın bulunur. Ancak itiraz etmeden önce başvurunun reddedilme gerekçesini dikkatlice incelemeni tavsiye edebiliriz. Bu, itiraz sürecini doğru yönetmen ve ileride yeni bir başvuruda bulunurken daha dikkatli olman açısından son derece önemli.
Eğer belgelerde bir eksik ya da bilgilerde bir hata varsa bunları tamamlayıp düzelterek tekrar başvuru yapmayı düşünebilirsin. Başka bir ihtimal olarak reddedilme kararını haksız buluyorsan Portekiz Büyükelçiliği’ne veya Konsolosluğuna yazılı bir itiraz dilekçesi hazırlayıp gönderebilirsin.
Bu dilekçede reddedilme sebeplerini açıklamalı ve haksız bulduğun kararları nedenleriyle birlikte belirtmelisin. İtirazını zamanında yapmanın önemli olduğunu da belirtelim. Vize reddinden itibaren belirli bir süre aralığında itiraz hakkını kullanman gerekiyor, aksi takdirde bu hakkı kaybedebilirsin. İtiraz süreciyle alakalı en doğru bilgiyi almak için direkt olarak büyükelçilikle ya da konsoloslukla iletişim kurmanda yarar var. Özellikle itiraz süresi için mutlaka resmî makamlara danışmalısın.
Portekiz Vizesi Hakkında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Portekiz vizesine başvururken dikkat etmen gereken kritik noktaları senin için derledik. Başvuru sürecini hızlı ve kolay şekilde atlatabilmek için şu hususlara özen gösterebilirsin:
- Portekiz vize başvurusunda bulunurken geçerli bir pasaporta sahip olman gerektiğini unutmamalısın. Pasaportunun son kullanım süresi başvuru için uygun olmalı.
- Vize başvurusu yaparken ilk adım olarak sayılan vize türünü doğru şekilde belirlemenin sürecin devamındaki işlemlerinin hatasız olabilmesi için büyük önem taşıdığını unutmamalısın. Sunacağın belgelerle başvurduğun vize türü uyumlu olmalı.
- Seyahatinin ne kadar süreceğini belirleyerek vize başvurusunda bulunman gerekiyor. Portekiz vize türleri 90 günden az ve 90 günden çok olmak üzere uzun ve kısa olarak değişir. Bu durum, başvurunu yapman gereken resmî makamın değişmesine de neden olabilir.
- Schengen vizesi kapsamında parmak izi kaydı yaptırmak zorunlu hâle geldi. Bu nedenle eğer son 5 yıl içinde parmak izi vermediysen başvuru sürecinde parmak izi vermen gerekeceğini bilmelisin.
Portekiz Vizesi Almak Kolay mı?
Portekiz vizesi almanın diğer Schengen ülkelerine kıyasla biraz daha kolay olduğunu söyleyebilmek mümkün. İbraz edilmesi gereken belge miktarının nispeten az olması ve vize başvuru prosedürün görece kolaylığı Schengen vizesi almak isteyenler için cazip görünüyor.
Ancak yine de gerekli belgelerin ve şartların eksiksiz sağlanması gerektiğini unutmamak gerekiyor. Ayrıca vize başvurusunun hızlı ve kolay şekilde olumlu sonuçlanmasını sağlayan faktörlerin mevcut finansal durum, mesleki statü ve birtakım kişisel durumlarla bağlantılı olduğunu göz ardı etmemek önemli.
Portekiz Vizesi Hangi Sebeplerle Reddedilmektedir?
Portekiz vizesi de diğer bütün Schengen vizeleri gibi gerekli şartlar sağlanmadığı takdirde retle sonuçlanabiliyor. En sık rastlanan ret sebeplerinin arasında şunları sıralamak mümkün:
- Belge eksikliği ya da hatalı belge beyanı,
- Finansal durumun seyahati finanse etmek için yeterli görülmemesi,
- Başvuru sahibinin geçmişteki seyahat tecrübeleri,
- Yanlış ya da sahte belge beyanı (Bu ret nedeni belirli süreli ya da süresiz olarak vize alamamak gibi sonuçlara yol açabilir.)
- Güvenlikle veya politik durumlarla ilgili sebepler.
Portekiz Vizesinin Sonuçlanması Ne Kadar Sürer?
Portekiz vize başvurunun sonuçlanması genellikle ortalama 15 gün sürüyor. Ancak yoğunluğa ve olası tatillere bağlı olarak sürecin uzayabileceğini göz ardı etmemelisin. Ayrıca büyükelçiliğin ve başkonsolosluğun ek belge talebinde bulunabileceğini de unutmamalısın. Bu nedenle vize başvurunu en az 1 ay öncesinden yapmanda yarar var.
Portekiz Vizesine Başvurmadan Önce Uçak ve Otel Rezervasyonu Yapmalı mıyım?
Schengen vizesine başvuru yaparken Portekiz’e giriş ve çıkış tarihlerini kanıtlayabileceğin bir belgeye ihtiyacın var. Bu durum seyahat amacın gerçekleştikten sonra ülkeden çıkacağını ispatlamana yardımcı olur.
Konsolosluklar genellikle rezervasyonunu kanıtlayan bir dokümanı yeterli bulur. Pratik şekilde konaklama planını yapmak için Etstur Portekiz otellerini inceleyebilirsin. Yine Etstur ile gidiş-dönüş uçak biletini de hemen satın alabilirsin.
Portekiz Vizesine Başvurmadan Önce Banka Hesabımda Döviz Bulundurmalı mıyım?
Konsolosluk vize başvurunu kendi seyahatini karşılayıp karşılayamayacağına göre değerlendiriyor. Resmî bir zorunluluk ya da rakam söz konusu olmasa da banka hesabında belli bir miktar euro bulunması başvuru sürecini olumlu etkiler.
Portekiz Vizesi Ne Kadar Süreyle Geçerli Olmaktadır?
Portekiz vizesinin geçerlilik süresi diğer Schengen vizeleriyle aynı şartlara sahip. Geçerlilik süresi vizenin türüne göre değişiyor. Turistik ve ziyaret amacıyla alınan kısa süreli Schengen vizelerinin geçerliliği 180 günlük bir süre için en fazla 90 gün kalma olanağı sunar. Bu sürenin tamamını istersen tek seferde bitirebilir istersen de birden fazla kez giriş yapabilirsin. 90 günlük süre vizen ister altı aylık olsun ister on yıllık, değişmez.
Portekiz Vizesiyle Başka Hangi Ülkelere Girebilirim?
Portekiz için aldığın Schengen vizesi sayesinde Schengen bölgesindeki diğer ülkelere de dilediğince seyahat edebilirsin. Tek koşulu ilk olarak Portekiz’i ziyaret etmek ve sonrasında diğer ülkelere gitmek. Schengen bölgesinde yer alan, ziyaret edebileceğin ülkeler şunlar: Almanya, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Polonya, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan, İsviçre, İzlanda, Norveç ve Lihtenştayn
Portekiz Vizesi Alırken Seyahat Sigortası Yaptırmalı mıyım?
Portekiz vizesi alırken tıpkı diğer Schengen ülkelerinin şart koştuğu gibi ülkede karşılaşabileceğin tüm sağlık masraflarına karşın sağlık sigortası ya da seyahat sigortası yaptırman gerekiyor. Eğer henüz bunlardan birine sahip değilsen Schengen vizesi için sağlık sigortası sunan kurumlar aracılığıyla oldukça basit bir işlemle sağlık sigortası edinebilirsin.
Portekiz sıcak iklimi ve misafirperver kültürüyle içini ısıtacak bir ülke. Artık sen de bu ülkeyi ziyaret edebilmek için yapman gereken her şeyi biliyorsun. Ayrıntılı rehberimizden edindiğin bilgiler ışığında hemen vize başvurunu yapabilirsin. Daha önce de belirttiğimiz gibi vizeni aldığında önce Portekiz’i ziyaret etmen koşuluyla diğer Schengen ülkelerine de yolculuk yapabilirsin. Etstur’da sunulan sayısız şehirdeki sayısız konaklama seçeneğini inceleyerek keyifli bir rota oluşturabilir, dilersen uçak rezervasyonunu da pratik şekilde yapabilirsin. Seyahatin için şimdiden iyi yolculuklar dileriz!
Not: Bu yazı 2025 yılının ağustos ayında yazıldı. Yazıdaki bilgileri resmî kaynaklardan teyit etmeyi ve bilgilerin güncelliğini kontrol etmeyi unutma. Vizeyle ilgili koşullar, ücretler, bekleme süreleri zaman içerisinde ve başvuran kişilerin durumlarına göre değişiklik gösterebilir.
