Peri masallarını aratmayan atmosferiyle Kapadokya’nın en gözde beldelerinden biri olan Göreme, Nevşehir’in merkez ilçesine bağlı ve yıl boyunca hem yerli hem yabancı turistlerin ilgisini çeken büyüleyici bir durak.
Erciyes ve Hasan Dağı volkanik tüflerinin, rüzgârın ve suyun etkisiyle şekillendirdiği Göreme, sadece doğal güzellikleriyle değil binlerce yıllık tarihî ve kültürel mirasıyla da ön plana çıkıyor. Göreme’de peribacalarından kaya kiliselerine, doğal güzellikler sunan vadilerden eşsiz gün batımı manzaralarına kadar keşfedilecek pek çok yer seni bekliyor! Hazırsan, unutulmaz bir yolculuğa çıkacağın Göreme’de gezilecek yerler konusunda sana rehberlik edeceğiz. Haydi, Göreme’nin gizemli ve etkileyici dünyasına birlikte adım atalım.
Göreme Açık Hava Müzesi
Kapadokya Göreme’de gezilecek yerler arasında zirvede yer alan bir adres var: Göreme Açık Hava Müzesi! Nevşehir’e sadece 13 km, Göreme merkeze ise yürüyerek bile ulaşılabilecek 2 km mesafede. 1985’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu etkileyici açık hava müzesi, Kapadokya’nın tarihini soluyabileceğin en büyülü noktalardan biri. 4. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar uzanan bir zaman diliminde aktif olan bu bölge, geçmişte bir manastır yaşamının kalbiydi. Her kaya bloğunun içinde başka bir dünya gizli: Şapeller, yemekhaneler, eğitim alanları ve onlarca kilise! Burası aynı zamanda Hristiyanlık tarihinde büyük değişimlere öncülük eden Aziz Basil’in manastır eğitim sistemini başlattığı yer olarak da biliniyor. Yani Göreme Açık Hava Müzesi sadece mimarisiyle değil, düşünsel tarihiyle de büyüleyici.
“Göreme’nin tarihî anlamda en önemli yeri neresi?” diye soracak olursan rahatlıkla Göreme Açık Hava Müzesi diyebiliriz. Neden mi? Buradaki yapılar Bizans sanatının eşsiz örneklerini sunmakla kalmıyor, aynı zamanda dönemin dinî ve sosyal yaşamını da yansıtıyor. Müzedeki kiliselerin başlıca iki teknikle boyandığını göreceksin. İlk teknik, kaya yüzeyinin düzeltilmesiyle doğrudan kaya üzerine yapılan boyama tekniği. İkinci teknikse kaya üzerine tempera ve fresco tekniğiyle yapılan boyamalardan oluşuyor.
Müzede gezebileceğin başlıca yapılar arasında Kızlar ve Erkekler Manastırı, Aziz Basil Kilisesi, Elmalı Kilise, Azize Barbara Şapeli, Yılanlı Kilise, Karanlık Kilise, Çarıklı Kilise ve Tokalı Kilise bulunuyor. Her bir kilisenin kendine özgü freskleri ve mimarisiyle âdeta bir zaman yolculuğuna çıkmış gibi hissedebilirsin. Kiliselerde ortaya çıkarılan ilk boya katmanlarında Hristiyanlığın ilk dönemlerindeki geometrik süslemeler görülürken daha sonra yapılan fresklerde genellikle Tevrat’tan, İncil’den ve Hz. İsa’nın hayatından sahneler betimlenmiş.
Kiliseleri ziyaret ederken farklı dönemlere ait üslupları gözlemleyebilir, Bizans sanatının evrimine şahitlik edebilirsin. Bu şahitliği fotoğraf ve videolarla belgelemeyi de unutma! Böylece tarihe yaptığın eşsiz yolculuğu sevdiklerinle de paylaşabilir, yıllar sonra dönüp baktığında “İyi ki görmüşüm.” diyeceğin anıları hafızanda tazeleyebilirsin. Bu kiliseler arasında Karanlık Kilise’nin yeri bambaşka! Freskleri öylesine iyi korunmuş ve renkleri hâlâ o kadar canlı ki gözlerini alamayabilirsin.
Göreme Açık Hava Müzesi’ni ziyaret etmeyi planlıyorsan 2025 itibarıyla Müzekart ile giriş yapabilirsin. Müze her gün 08.00- 20.00 saatleri arasında açık. Karanlık Kilise gibi bazı alanların genel ziyaret saatlerinden farklı bir düzende açılıp kapanabileceğini ve dönemsel değişiklikler olabileceğini göz önünde bulundurup gitmeden önce en güncel bilgiler için müzeyle iletişime geçmende fayda var.
Güvercinlik Vadisi
Göreme’nin muhteşem manzaralarıyla huzur bulmak ve yürüyüş yaparak doğayla iç içe vakit geçirmek istiyorsan Güvercinlik Vadisi tam sana göre! Uçhisar ile Göreme arasında uzanan yaklaşık 4 kilometrelik bu vadi, Kapadokya’nın en etkileyici yürüyüş rotalarından biri. Yol boyunca karşına çıkan sıra dışı kaya oluşumları, yemyeşil bitki örtüsü, içinden akan Vasıl Deresi ve minik bir şelale âdeta bir masalın içindeymişsin gibi hissettirebilir.
İsmini kayalara oyulmuş sayısız güvercin yuvasından alan vadi, doğaseverler ve fotoğraf tutkunları için tam bir cennet. Hele yürüyüş yapmayı seviyorsan bu deneyimi uzun süre unutamayacaksın. Yol boyunca farklı açılardan görebileceğin Uçhisar Kalesi’nin büyüleyici manzarası da cabası! Vadinin yüksek kesimlerindeki nazar boncuğu ağacının altında biraz soluklanıp güvercinleri beslemek de günün bonusu. Ama Güvercinlik Vadisi sadece manzaradan ibaret değil! Tarihî ve kültürel açıdan da oldukça zengin. Eskiden bağcılıkta kullanılan güvercin gübresi ve fresk yapımında değerlendirilen yumurtalar, buradaki yaşamın izlerini taşıyor.
Tüm bu güzellikleri düşündüğümüzde Göreme gezilecek yerler listesine Güvercinlik Vadisi’ni eklemeden geçmek olmaz! Burası özellikle bahar aylarında bir başka güzel. Çantanı hazırla, yürüyüş ayakkabılarını giy ve kendini bu doğal harikanın kollarına bırak.
Aşk Vadisi (Bağlıdere)
Nevşehir Göreme’de gezilecek yerler saymakla bitmez! Ama ilçe merkezine 10 kilometrelik mesafede bulunan, Göreme-Avanos yolu yakınlarındaki Aşk Vadisi, bir diğer adıyla Bağlıdere Vadisi listenin en üst sıralarında yer almalı. Yaklaşık 5 kilometrelik uzunluğa sahip, bölgenin tarımsal zenginliğinin bir göstergesi olarak üzüm bağlarının ve meyve ağaçlarının bulunduğu yürüyüş parkurunu tamamlamak ortalama 2,5 saat sürüyor. Vadi, kendine özgü peribacası oluşumlarıyla oldukça ünlü. Özellikle gün doğumunda bu sıra dışı kaya oluşumlarının yarattığı manzarayı izlemek büyüleyici bir deneyim sunuyor.
Aşk Vadisi’ni bu kadar özel kılan sadece manzarası değil, ardındaki efsaneler de! Vadiye adını veren söylenceler, buraya gizemli bir hava katıyor. Yaygın bir efsaneye göre vadideki peribacalarının doğanın aşkını ve bereketini simgelediğine inanılıyor. Bu romantik inanışla vadi zaman içinde Aşk Vadisi adıyla anılmaya başlanıyor. Aşk temasıyla özellikle genç çiftler tarafından ziyaret edilmesi de buranın popülerliğinin bir diğer nedeni. Yaz aylarında daha aktif olan vadi, kış aylarında da ayrı bir güzelliğe sahip. Üstelik bu vadiye giriş 2025 yılı itibarıyla ücretsiz!
Paşabağları (Keşişler Vadisi)
Göreme-Avanos yolu üzerinde, Zelve yakınlarında yer alan Paşabağları geçmişte keşişlerin inziva yeri olması nedeniyle Keşişler Vadisi adıyla da tanınıyor. Burası devasa boyuttaki çok başlı ve mantar şeklindeki şapkalı peribacalarıyla ünlü. Peribacalarının oluşum evrelerini burada gözlemlemen mümkün. Aziz Simeon adına yapılmış şapel ve inziva hücresinin bulunduğu üç başlı peribacası ziyaretçilerin uğrak noktası. Kaya oyma kiliseler, manastırlar, tünel ve değirmen de yine Paşabağları Vadisi’nde görebileceğin diğer tarihî yapılar.
Eşsiz görüntüler sunan peribacaları sayesinde bu vadiyi yılın her mevsiminde binlerce yerli ve yabancı turist ziyaret ediyor. Kalabalıktan uzak, daha sakin bir deneyim yaşamak istersen özellikle sabah ve akşamüstü saatlerini tercih edebilirsin. Böylece çok daha huzur verici bir atmosfer yakalaman mümkün. Vadide ihtiyacına göre büfeler, çay ocakları ve hediyelik eşya satan işletmeler de bulabilirsin.
Paşabağları Vadisi’ni Paşabağları Müze ve Ören Yeri’nin bir parçası olarak ziyaret edebilirsin. 2025 itibarıyla Müzekart geçerli ve tek biletle her iki ören yerini birden görmen mümkün. Ancak Balıklı ve Üzümlü Kiliseler’in ziyarete şimdilik kapalı olduğunu hatırlatalım. Müze her gün 08.00-20.00 saatleri arasında açık, gişeyse 19.30’da kapanıyor. Yine de gitmeden önce herhangi bir dönemsel değişiklik olup olmadığını kontrol edebilirsin.
Uçhisar Kalesi
Nevşehir Göreme seyahatinde Kapadokya’nın zirve noktasında ve Göreme’ye yakın konumda yer alan, Nevşehir merkeze sadece 5 kilometrelik mesafede bulunan doğal Uçhisar Kalesi’ni mutlaka ziyaret etmelisin. Uçhisar Kalesi, Kapadokya’nın tamamını kuş bakışı izleyebileceğin tek nokta! Kaleden Güvercinlik Vadisi, Ortahisar Kalesi, Göreme Beldesi, Göreme Açık Hava Müzesi, Kılıçlar Vadisi, Kızılçukur, Güllüdere, Çavuşin, Boztepe, Aktepe ve Avanos görülebiliyor. Bu kale aynı zamanda bölgenin en büyük peribacası.
Kalenin sunduğu panoramik manzara özellikle gün doğumunda ve gün batımında kartpostal tadında fotoğraflar çekmene olanak tanıyacak. Kalede oluşan büyüleyici manzaraları kayıt altına alabileceğin fotoğraf ve videolar için bu muhteşem zamanları mutlaka değerlendirmelisin.
Roma ve Bizans dönemlerinden izler taşıyan bu etkileyici kalede dolaşırken kayalara oyulmuş odalar, evler, sığınaklar, depolar, sarnıçlar ve mezarlar arasında âdeta geçmişe doğru bir yolculuğa çıkacaksın. Her adımda buranın bir zamanlar nasıl bir yaşam ve savunma alanı olarak kullanıldığını hayal edebilir, tarihin ruhunu iliklerine kadar hissedebilirsin.
Uçhisar Kalesi’nin ziyaret bilgilerini gideceğin dönemde değişiklik olma ihtimaline karşı kontrol ederek muhteşem manzaranın ve geçmiş dönemlerin sunduğu bilgeliğin tadını çıkarabilirsin. Bu kaleye 2025 yılı için giriş ücreti yetişkinlere 150 TL, öğrencilere 75 TL şeklindedir. Her gün açık olan Uçhisar Kalesi’ne 07.30-19.00 saatleri arasında gidebilirsin.
Güllüdere Vadisi
Göreme Nevşehir ziyaretinde Göreme ile Çavuş Köyü arasında yer alan Güllüdere Vadisi de görmen gereken yerlerden biri. Vadinin bu ilginç adının nereden geldiğini merak edebilirsin. Bu yüzden hemen söyleyelim: Güllüdere Vadisi adını gün ışığıyla gül rengine dönen kayalarından alıyor.
Bu vadi, Kapadokya’nın en etkileyici yürüyüş rotalarından biri. Yaklaşık 4 kilometrelik parkur boyunca zamanın nasıl geçtiğini anlamayacak, doğanın sunduğu büyüleyici manzaralara hayran kalacaksın. Özellikle gün doğumunda ve gün batımında kayaların ilginç şekilleriyle birleşen kızıl gün ışığı, vadiyi âdeta bir tabloya dönüştürüyor. Fotoğraf ve video çekmek için mükemmel bir ortam ama manzaraya kapılıp makinenin deklanşörüne basmayı unutma sakın!
Vadide keşfedeceklerinin hepsi bu kadarla sınırlı değil! Yürüyüşün sırasında Yavokim-Anna Kilisesi, Direkli Kilise, Ayvalı Kilise, Haçlı Kilise ve Üç Haçlı Kilise gibi kaya oyma kiliseler, manastırlar ve barınma yerleri de ayrı birer keşif noktası.
Zemi Vadisi
Göreme gezilecek yerler haritasındaki her bir vadi sana farklı ufuklar sunacak! Zemi Vadisi de bu vadilerden biri. Göreme ile Ortahisar arasında konumlanan bu vadi, Ürgüp-Nevşehir yolu yakınlarından başlayıp Göreme Açık Hava Müzesi’ne kadar uzanıyor. Uzunluğuysa yaklaşık 5600 metre.
Diğer vadiler gibi ilginç bir isme sahip olan Zemi Vadisi’nin de adı tesadüf değil. Vadinin adı, içinden geçen Zemi Deresi’nden geliyor. Peki, bu vadide neler yapabilirsin? Örneğin vadinin yaklaşık 4 saat süren yürüyüş parkurunda keyifli bir yürüyüş yapabilirsin. Parkur boyunca meyve ağaçlarını, kaya oluşumlarını ve tünelleri inceleyebilirsin. Vadi içinde tarihî kiliseler de görmen mümkün. Saklı Kilise, Sarnıç Kilisesi, Görkündere Kilisesi, El-Nazar Kilisesi ve Karabulut Kilisesi yürüyüş esnasında görebileceğin tarihî kiliseler arasında yer alıyor.
Vadi vadi gezdikçe deneyimlediklerine doyamayacak, diğer vadileri de görmek için can atacaksın!
Kızılçukur Vadisi
Şimdi seni Kapadokya Göreme’nin en büyüleyici gün batımı manzaralarından birine, Kızılçukur Vadisi’ne götürüyoruz! Göreme Millî Parkı’nın tam kalbinde, Çavuşin Köyü ile Ortahisar arasında yer alan bu vadiye ulaşmak için önce Ortahisar’dan Kızılçukur gün batımı seyir terasına çıkman gerekiyor. Ama inan, seni bekleyen manzara bu yolculuğa fazlasıyla değecek!
Adını kızıl renkli tüf kaya oluşumlarından alan ve peribacalarına ev sahipliği yapan vadi, seyir terasından büyüleyici bir manzara sunuyor. Gün batımını izlemek isteyen yerli ve yabancı ziyaretçilerin buluşma noktası olan seyir terasında güneşin kızıl ışıkları vadinin dokusuyla birleşince ortaya sihirli bir atmosfer çıkıyor. Sen de bu eşsiz manzarayı kaçırmamalısın!
Yaklaşık 5 kilometrelik bir alandan oluşan vadi, doğa yürüyüşü yapmak isteyenler için de çok uygun. Sen de yürüyüş yapmak istersen 1,5-2 saatlik bir yürüyüşle vadiyi gezebilmen mümkün. Yürüyüş sırasında bölgedeki Direkli Kilise, Üzümlü Kilise ve Haçlı Kilise gibi pek çok yapı dikkatini çekecek. Vadiyi yürürken en uzunu 37 metre olmak üzere birkaç tünelden de geçmen gerekecek. Karanlık tünellerden daha rahat geçebilmek için yanında bir fener bulundurmanda fayda var!
Kızılçukur Vadisi’nde bir süre yol aldıktan sonra yolun Meskendir Vadisi’yle birleştiğini göreceksin. Bu vadiyi takip ederek yürüyüşünü Çavuşin Köyü’nde sonlandırabilir, keşfine Çavuşin Köyü’nde devam edebilirsin. Emin ol, bu köyü gezmekten de büyük keyif alacaksın! Yürüyüşle geçen bir günün ardından Göreme’deki piknik alanlarında manzaraya karşı oturup dinlenebilir, yanına aldığın atıştırmalıklarla doğanın tadını çıkarabilirsin.
Aydın Kırağı (Âşıklar Tepesi)
Göreme’nin merkezinden yürüyerek kolayca ulaşabileceğin, Âşıklar Tepesi olarak da bilinen Aydın Kırağı, Göreme çevresindeki vadilerin ve peribacalarının panoramik manzarasını izleyip fotoğraf çekebileceğin popüler bir nokta. Burası özellikle sabah saatlerinde sıcak hava balonlarının kalkışını izlemek ve fotoğraflamak için de tercih ediliyor. Sen de bu muhteşem manzara eşliğinde kalkış yapan balonları izleyip fotoğraflayabilir ya da balonla uçmanın unutulmaz heyecanını bizzat balon uçuşu yaparak deneyimleyebilirsin.
Balonla havalandığında çekeceğin kuş bakışı fotoğraf ve videolar çok daha sıra dışı olacaktır. Bunca yolu gelmişken balon uçuşunu deneyimlemeden dönersen pişman olabilirsin. Yıllar sonra bile “İyi ki yapmışım!” diyeceğin aktiviteler arasında balon uçuşunun ilk sıralarda geleceğine hiç şüphemiz yok. Sevdiklerine anlatacağın anılar, uçuş sırasında deneyimleyeceklerin sayesinde kat kat artacak.
Göreme’nin en romantik noktalarından biri olan Âşıklar Tepesi’ne araçla rahatlıkla çıkabilir, tepeye ulaştığında manzaranın tadını çıkarırken bir kafede soluklanabilirsin. “Göreme’de akşam ne yapılır?” ya da “Akşam saatlerinde gezilecek yer var mı?” diye merak ediyorsan Âşıklar Tepesi bu sorulara verilecek en güzel yanıtlardan biri. Girişi ücretli olan tepe, bazı dönemlerde akşam saatlerinde ücretsiz olabiliyor. Bu nedenle ziyaret öncesinde güncel durumu kontrol etmende fayda var. Bu alan, yılın her günü ve her saati açık yani ister gün batımını izlemeye git ister gece yıldızlara bakmaya! Her halükârda büyüleyici bir deneyim seni bekliyor.
Karanlık Kilise
Nevşehir Göreme gezisinin olmazsa olmazlarından biri de Karanlık Kilise. Açık Hava Müzesi’nin içinde yer alan ve en önemli kiliselerden biri olan bu kiliseyi Açık Hava Müzesi’ne gelmişken kesinlikle görmelisin. Adı içeriye neredeyse hiç ışık almamasından geliyor ve bu da fresklerin yüzyıllar boyunca canlılığını korumasını sağlamış. Üstelik kilisenin yüksek bir konumda yer alması ve bir dönem güvercinlik olarak kullanılması da onu insan tahribatından koruyarak bugüne ulaşmasına katkı sağlamış.
11. ve 12. yüzyıla tarihlenen kilisenin haç planlı bir yapıya sahip olduğunu göreceksin. Kilise haç kollardan, çapraz tonozlardan, merkezî kubbeden, dört sütundan ve üç apsisten oluşuyor. Kilisenin zengin ve iyi korunmuş fresklerinde Deesis, Müjde, Beytüllahim’e Yolculuk, Doğum, Üç Müneccimin Tapınması, Vaftiz, Lazarus’un Diriltilmesi, Başkalaşım, Kudüs’e Giriş, Son Akşam Yemeği, İhanet, Çarmıh, Hz. İsa’nın Göğe Çıkışı, İbrahim Peygamber’in Misafirperverliği gibi Tevrat ve İncil’den sahneler betimleniyor.
Ana kubbenin içindeki Hz. İsa tasviri 11. yüzyıl Bizans sanatının önemli örneklerinden biri. Bu freskte Hz. İsa’nın üç parmağını birleştirmiş olarak betimlenmesi Hristiyanlıktaki Baba-Oğul-Kutsal Ruh üçlemesini ifade ediyor. Bunlara ek olarak Hz. İsa’nın isimleri olan IC, XC harflerini de fresklerde görebilirsin. Bölgede yer alan pek çok kilisede bu sembollere rastlaman mümkün.
Karanlık Kilise, bölgedeki 600’ün üzerindeki kaya oyma kilise arasında en iyi korunmuş ve sanatsal açıdan en zengin olanlardan biri. Açık Hava Müzesi’ni gezerken buraya uğramak için küçük bir ek ücret ödemen gerekebilir. Ancak bu deneyim, gerçekten her kuruşuna değer. 2025 itibarıyla Müzekart sahipleri için indirimli giriş ücreti 100 TL. Kilise her gün 08.00-16.45 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor. Yine de gitmeden önce güncel bilgileri kontrol etmeni öneririz.
Çavuşin Köyü
Göreme ile Avanos arasında yer alan Çavuşin Köyü, Kapadokya gezine tarihî ve otantik bir dokunuş katacak duraklardan biri. Kaya oyma evleri ve zamana meydan okuyan kiliseleri geçmişin içinde yürüyormuşsun gibi hissettirecek.
Köydeki en önemli yapılardan biri Vaftizci Yahya Kilisesi. Güllüdere ve Kızılçukur Vadileri’ne yakın olan bu kilise, bölgenin en eski ibadet yapıları arasında yer alıyor. Yapım tarihi tam olarak bilinmese de kökeninin 5. yüzyıla dayandığı düşünülüyor. İçeri girdiğinde seni karşılayan freskler arasında bir melek tasviri var ki gözünü ondan alamayabilirsin!
Çavuşin’e kadar gelmişken köyün yüksek noktalarına çıkarak etrafı izlemeyi ve bol bol fotoğraf çekmeyi sakın ihmal etme. Kapadokya’nın o kendine özgü atmosferini hissedebileceğin yerlerden biri burası.
Tokalı Kilise
Göreme Kapadokya denince Tokalı Kilise’yi saymadan olmaz! Göreme Açık Hava Müzesi’nin hemen dışında yer alan ve müze biletiyle gezebileceğin kilise, 10. yüzyılın sonuyla 11. yüzyılın başına tarihlenen en eski ve Kapadokya’nın en büyük kaya kiliselerinden biri.
Eski Kilise, Yeni Kilise, Alt Kilise ve Yan Şapel olmak üzere dört ayrı bölümden oluşan Tokalı Kilise, mistik bir atmosfere sahip. Kiliseyi bu kadar özel kılan bir diğer unsur da Hz. İsa’nın yaşamını anlatan, oldukça iyi korunmuş freskleri. Özellikle Meryem Ana tasvirleriyle dikkat çeken bu duvar resimleri, sanatsal açıdan da büyük bir değer taşıyor.
Fresklerin düzeni oldukça sistemli. Tonozun yüzeyine ve duvarların üst bölümlerine yerleştirilen sahneler, Hz. İsa’nın hayatını sağ kanattan sol kanada doğru bir anlatı bütünlüğü içinde sunuyor. Tokalı Kilise’yi diğerlerinden ayıran en belirgin detaylardan biriyse fresklerde kullanılan koyu mavi ton. Bu rengin yoğunluğu, kiliseye hem görsel bir derinlik hem ruhani bir atmosfer katıyor.
Elmalı Kilise
Ürgüp-Göreme-Nevşehir gezilecek yerler listesinde keşfedilecek onlarca yer var ama Elmalı Kilise, bu listeye mutlaka eklenmeli! Çok büyük bir kilise olmasa da mimarisi ve süslemeleri bakımından kesinlikle bir sanat eseri! Göreme Açık Hava Müzesi içinde görebileceğin önemli kiliselerden biri olan Elmalı Kilise, 11. ve 12. yüzyıla tarihleniyor. 9 kubbeli ve 4 sütunlu kilisenin her bir kubbesinde farklı bir sahnenin betimlendiğini görebilirsin. Kilisenin içinde Hz. İsa’nın hayatından sahnelerin betimlendiği canlı dinî motifler ve freskler göze çarpıyor.
İyi korunmuş bir mimariye ve fresklere sahip olan kilisenin adının kökenine dair iki temel rivayet söz konusu. Rivayetlerden birine göre fresklerde elma tutan Mikail figürü kiliseye adını veriyor. Bir başka deyişle Mikail figürünün elinde tuttuğu küresel nesne elmaya benzetiliyor. Diğer bir rivayete göre de kilisenin adı, kilisenin yakınındaki elma ağaçlarından geliyor. Bakalım, ziyaretin sonrasında bu rivayetlerden hangisini kendine daha yakın bulacaksın? Yılın her günü açık olan bu kiliseye özel aracınla ulaşabilirsin.
Yılanlı Kilise
Göreme Açık Hava Müzesi içinde yer alan ve yapımı yarım kalan Yılanlı Kilise, 11. yüzyıla tarihleniyor. Kilisenin duvarında yer alan ejderha (yılan) ile savaşan Aziz George ve Aziz Theodore freski, Yılanlı Kilise’ye adını veriyor. İmparator Konstantin ve annesi Helena’ya ait freskler de kilisenin diğer önemli freskleri.
Kilisedeki en ilginç figürlerden biri de Mısır çöllerinde keşiş hayatı yaşayan, uzun sakalıyla yarı erkek yarı kadın hâlinde tasvir edilmiş Aziz Onuphrius tasviri. Yılanlı Kilise’nin giriş kapısının üzerindeki süslemeyi de unutmak olmaz! Dama tahtasını andıran bu süsleme, sadece bir süsleme olmanın ötesinde Hz. İsa’nın çarmıha gerilişinin ardından Romalı askerlerin Hz. İsa’nın eşyasını paylaşıp kareler çizerek eşyayı karelerin üzerine koymalarını temsil ediyor.
Kilisedeki her bir sahne, kendi içinde derin bir anlam taşıyor. Hiçbir tasvir rastgele yerleştirilmemiş. Her detay, geçmişten bugüne uzanan bir hikâyenin parçası. Ziyaretçiler, bu fresklerin arasında gezinirken her bir betimlemeyle başka bir yaşanmışlığa, başka bir döneme doğru adım adım bir yolculuğa çıkıyor. Eminiz, sen de bu anlam yüklü yolculuğun bir parçası olmak isteyeceksin.
Azize Barbara Şapeli
Göreme Açık Hava Müzesi’nde yer alan Azize Barbara Şapeli de Yılanlı Kilise gibi 11. yüzyıla tarihleniyor. Mısırlı olan ve Hristiyan inancı nedeniyle babası tarafından öldürülen Azize Barbara, kiliseye adını veriyor. Bir diğer deyişle kilise Azize Barbara adına yaptırılıyor.
Kilisede gezerken Azize Barbara’nın yaşadıklarına tanıklık edecek, gördüklerini bugün yaşanıyormuşçasına tüm hücrelerinde hissedeceksin. Kilisede en çok dikkatini çekecekler arasında ikonoklazma dönemi etkisiyle doğrudan kaya üzerine kırmızı boyayla yapılmış geometrik desenler ve sonradan eklenen figüratif Azize Barbara, Aziz George ve ejderha freskleri yer alıyor.
Azize Barbara şapeli de dâhil olmak üzere kilise ziyaretlerini planlarken gitmek istediğin kiliseler hakkında önceden kısa bir araştırma yapmanı ve hikâyeleri hakkında bilgi edinmeni öneririz. Böylece ilgili kiliselere vardığında çok daha farklı bir bakış açısıyla keşfini sürdürebilir, ziyaretini daha anlamlı hâle getirebilirsin.
Çarıklı Kilise
12. ve 13. yüzyıla tarihlenen Çarıklı Kilise’yi de Ürgüp Göreme’de gezilecek yerler listene ekleyebilirsin. Göreme Açık Hava Müzesi’nin içinde, diğer kiliselere göre daha yüksek bir konuma inşa edilmiş bu kilise, fresklerinde yer alan figürlerin büyüklüğü ve uzunluğuyla dikkat çekiyor. Elmalı ve Karanlık Kiliseleri’nde olduğu gibi burada da İncil’den sahneleri betimleyen fresklerle karşılaşabilir, benzer temaların farklı yorumlarını gözlemleyebilirsin.
Kilisenin alt katında yer alan yemekhanede Hz. İsa’nın Son Akşam Yemeği sahnesi resmedilmiş. Bu sahnenin doğrudan yemekhaneye işlenmiş olması, yapıya oldukça ilginç ve anlamlı bir boyut katıyor. Kiliseye adını veren detaysa Hz. İsa’nın göğe yükseliş sahnesinin hemen altındaki çarık izine benzeyen figür. Bu ayak izine dayanan rivayet, ziyaretçilerin ilgisini çeken ve mekânla güçlü bir bağ kurmalarını sağlayan sembollerden biri.
Tıpkı diğer kaya kiliselerinde olduğu gibi burada da hiçbir detayın tesadüf olmadığını, her bir sahnenin büyük bir özenle işlendiğini kolayca fark edeceksin. En ince ayrıntısına kadar düşünülmüş bu yapının ruhunu hissetmek gerçekten unutulmaz bir deneyim olacak.
Göreme Tarihî Millî Parkı
Göreme Vadisi’ni ve çevresindeki geniş bir alanı kapsayan Göreme Tarihî Millî Parkı, 1985 itibarıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dâhil edildi. Derinkuyu ve Kaymaklı Yeraltı Şehirleri’nden Karlık Kilisesi’ne, Soğanlı’dan peribacalarına kadar pek çok önemli noktayı içinde barındırsa da biz bu yazıda odağımızı özellikle Göreme’ye çeviriyoruz. Çünkü burası, gezinin kalbinde yer alıyor!
Göreme Tarihî Millî Parkı’na adım attığında seni peribacaları, etkileyici vadiler, kaya oyma kiliseler ve manastırlarla dolu bir Kapadokya panoraması karşılıyor. Park genel olarak dilediğin gibi keşfe açık olsa da Göreme Açık Hava Müzesi gibi bazı özel bölümler için giriş ücreti ödemen gerekebilir.
Yılın her günü ziyarete açık olan parka ister kendi aracınla ister tur otobüsleriyle kolaylıkla ulaşabilirsin. Göreme gezine büyüleyici bir başlangıç yapmak istiyorsan bu park kesinlikle ilk duraklardan biri olmalı!
Kılıçlar Vadisi
Kılıçlar Vadisi, Göreme gezilecek yerler listende yoksa hemen eklemelisin. Adını kılıca benzeyen sivri peribacalarından alan bu vadi; Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında, Aktepe ile Göreme arasında ziyaretçilerini ağırlıyor.
Sadece yürüyerek keşfetmeye müsait olan yürüyüş parkurunda tünellere ve kaya oluşumlarına rastlayabilirsin. Vadi içinde yol alırken Kılıçlar Kilisesi’ni ve Kılıçlar Kuşluk Kilisesi adıyla da bilinen Meryem Ana Kilisesi’ni de görebilirsin. Sonradan üzülmek istemiyorsan diğer ziyaretlerinde olduğu gibi buraya gelirken de fotoğraf makineni yanına almayı unutma. Tüm bu ilginç şekilleri, doğal güzellikleri, tarihî ve dinî yapıları fotoğraflamak isteyeceğine hiç şüphe yok! Ancak patikanın bazı bölümleri dar ve engebeli olabiliyor. Bu yüzden yürürken dikkatli olmanda fayda var.
El Nazar Kilisesi
Göreme Açık Hava Müzesi yolu üzerinde, Zemi Vadisi’nin içinde saklı kalan El Nazar Kilisesi Kapadokya’da keşfetmen gereken özel yapılardan biri. Tek bir konik peribacasının içine oyulmuş bu T planlı kilise, 10. yüzyıla tarihleniyor. Mimarisiyle olduğu kadar içerdiği fresklerle de dikkat çekiyor.
Zemini ve apsisin bir bölümü tahrip olsa da haç kollarındaki beşik tonozlar ve duvarlara işlenmiş arkaik üsluplu freskler hâlâ etkileyici. Hz. İsa’nın çocukluğu, gençliği ve gerçekleştirdiği mucizelerin kronolojik sırayla anlatıldığı bu sahneler, kilisenin hem sanatsal hem dinî yönünü güçlü biçimde yansıtıyor.
El Nazar Kilisesi, dinî amaçlarla yapılmış olmakla birlikte gözetleme kulesi olarak askerî amaçlarla da kullanılmış. Bu gizemli kiliseyi ziyaret etmek istersen -ki bizce mutlaka etmelisin- gideceğin dönemde herhangi bir değişiklik olup olmadığını kontrol etmeyi unutma. 2025 yılı itibarıyla T.C. vatandaşları için Müzekart geçerli. Her gün 08.00-17.00 saatleri arasında ziyarete açık.
Saklı Kilise
Tam da adına yakışır şekilde saklı olan, Zemi Vadisi’nde El Nazar Kilisesi yakınlarında sarp bir yamaçta yer alan Saklı Kilise Bizans Dönemi’ne ait. Girişinin toprak kayması nedeniyle yıkılmasıyla kapanmış ve 1957’de tesadüfen keşfedilmiş. “Saklı” adını da bu şekilde almış.
11. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen kilisenin fresklerinin çok iyi korunmuş olmasının nedeni de geç keşfedilmiş olması. Fresklerde Deesis, Müjde, Doğum, Vaftiz, Başkalaşım ve Meryem’in Ölümü gibi sahneler işlenmiş. Fresklerin sıva yerine doğrudan ana kaya üzerine bez parçaları kullanılarak yapılmış olması da kiliseyi özgünleştiriyor.
Mezopotamya kilise mimari geleneğine benzeyen Saklı Kilise’nin planı dikdörtgen şekilde. Ana mekân, iki sütun ve üç kemerle ikiye ayrılmış; yapı üç apsisle son buluyor. Yıllar boyunca gözlerden uzak kalmış bu kiliseyi yakından görmek ziyaretçilerine bambaşka bir heyecan yaşatıyor. Bizce sen de bu saklı mirası keşfederken aynı heyecanı hissedecek, Kapadokya’nın derinliklerine doğru etkileyici bir yolculuğa çıkacaksın!
Göreme Çarşısı
Göreme merkez dendiğinde akla ilk olarak gelen yerlerden biri de Göreme Çarşısı. Ziyaretçilerin uğrak noktası olan bu çarşıda dilediğince alışveriş yapabilir, sevdiklerine hediyeler alabilir ve yöresel lezzetlerin tadına bakabilirsin. El yapımı takılar, seramikler, dokuma halılar, kilimler ve tekstil ürünleriyle dolu butik dükkânlar; göz alıcı detaylara sahip zanaatkâr atölyeleri ve yöresel ürün tezgâhları seni bekliyor. Kısacası kültürel dokuyla iç içe bir alışveriş deneyimi yaşamak istiyorsan Göreme Çarşısı’na mutlaka uğramalısın!
Eğer çömlek ve seramiğe meraklıysan Göreme Çarşısı’nda Avanos’un meşhur kırmızı kilinden yapılmış el yapımı çömlekleri mutlaka incelemelisin. El dokuması desenli Türk halıları ve rengârenk Kapadokya kilimleri de göz alıcı güzellikleriyle seni cezbedebilir. Hediyelik eşya arıyorsan nazar boncuğu gibi Türk kültürünün sembolik objeleri, oniks taşından yapılmış zarif süs eşyası ve minyatür peribacaları oldukça popüler seçenekler arasında.
Yiyecek ya da içecek alışverişi düşünüyorsan safran, sumak gibi geleneksel baharatları ve doğal kayısı kurularını tercih edebilirsin. Alışverişe küçük bir mola vermek ya da fotoğraf çekmek istersen otantik dekorasyonuyla dikkat çeken Sultan Carpets gibi dükkânlara da mutlaka uğra!
Göreme Panorama
Göreme’nin büyüleyici manzarasını kuş bakışı izlemek ve hafızalardan silinmeyecek fotoğraflar çekmek istiyorsan mutlaka panoramik seyir noktalarına uğramalısın. Bu noktaların başındaysa hiç şüphesiz Âşıklar Tepesi yani Aydın Kırağı geliyor. Göreme çevresindeki vadilere ve peribacalarına tepeden bakan bu noktada özellikle gün doğumunda sıcak hava balonlarının gökyüzüne süzüldüğü o eşsiz anlara tanıklık edebilirsin. Hem gözlerinle manzaranın tadını çıkar hem fotoğraf makinenle bu anları ölümsüzleştir!
Göreme çevresinde manzara izleyebileceğin bir diğer popüler duraksa Uçhisar Kalesi. Kapadokya’nın en yüksek noktalarından biri olan bu kaleden bölgenin tamamını kuş bakışı izleyebilir, nefes kesen bir manzaranın tadını çıkarabilirsin. Bir başka favori seyir noktası da Kızılçukur Vadisi. Özellikle gün batımında gökyüzünün kızıl tonlara büründüğü anlarda burası âdeta bir açık hava sahnesine dönüşüyor. Hem kasabanın hem vadilerin hem de peribacalarının geniş açılı görüntüsünü seyretmek istiyorsan bu noktalar kesinlikle listende olmalı!
Fırkatan Kilisesi (Aynalı Kilisesi)
Aynalı Kilise adı, Kapadokya’da birden fazla yapı için kullanılsa da bu başlık altında Göreme’ye yakın konumdaki Fırkatan Kilisesi’ne odaklanıyoruz. Göremenin kalbinde konumlanan bu kilise, 10. yüzyıla tarihleniyor. Kilisenin geçmişte Adliye Sarayı’na yakınlığı nedeniyle yargıçların yaşadığı yer olabileceği rivayetlerden biri.
Fırkatan Kilisesi’nde diğer kiliselerden farklı olarak gizli geçitler, erzak depoları, sığınaklar, mutfak ve tüneller bulunuyor. Tüm bu detayları unutmamak için yanında küçük bir not defteri bulundurmanı öneririz. Hem öğrendiklerini sevdiklerinle paylaşmak hem yıllar sonra bu eşsiz yolculuğa dönüp baktığında her anı taptaze hatırlayabilmek için. Kim bilir belki de bu ziyaret, hafızanda sadece bir geziden değil zamanda yapılmış bir yolculuktan bir iz olarak kalacak.
Meskendir Vadisi
Meskendir Vadisi; Göreme’den Güllüdere Vadisi’ne giderken içinden geçilen, Güllüdere’ye komşu bir vadi. Eğer doğa yürüyüşlerini seviyor, yürürken etrafındaki manzarayı izlemekten ve güzel kareler yakalamaktan keyif alıyorsan Meskendir Vadisi tam sana göre! Doğal güzellikler ve ilginç kaya oluşumlarıyla dolu bu keyifli parkur hem bedenine hem ruhuna iyi gelecek bir keşif sunacak. Meskendir Vadisi’nde doğa içinde bir yürüyüş yapıp yaşam enerjisiyle dolmayı kim istemez ki?
Roma Kalesi
Göreme’de Roma Kalesi adıyla bilinen spesifik bir kale bulunmamakla birlikte Roma Dönemi’ne ait izler taşıyan yapılar mevcut. Örneğin Uçhisar Kalesi’nin tarihi Roma Dönemi’ne uzanıyor. Göreme merkezde büyük bir peribacası içine oyulmuş Roma mezarı da görebileceklerin arasında.
Roma Dönemi’ne ait mezar mimarisinin Kapadokya’daki kayaların kolaylıkla oyularak işlenmesiyle günümüzdeki şeklini aldığı biliniyor. Oyularak yapılan bu kaya mezarlar, oda şeklindeki bölümlerden meydana geliyor. Odada genellikle bir mezar bulunsa da birkaç mezarı bir arada görmek de mümkün.
Doğal güzellikleri keşfetmekten keyif alıyor, tarihe ve kültürel mirasa değer veriyor, farklı aktivitelerle dolu, unutulmaz anılar biriktirebileceğin rüya gibi bir tatil yapmak istiyorsan Kapadokya Göreme tatili tam sana göre! Dilersen Etstur’un Kapadokya otellerini inceleyerek konaklama imkânlarından da yararlanabilirsin.
Müze, vadi vb. yerlerin ziyaret saatleri ve giriş ücreti ile ilgili verilen bilgiler, yazının yayınlandığı tarih için geçerlidir. Güncel bilgilere resmi web siteleri üzerinden ulaşabilirsiniz.
Yayın Tarihi: Temmuz 2025
