“Niye sürgün edileyim, alırım biletimi, yaparım rezervasyonumu, gider mis gibi bir hafta tatilimi yapar dönerim” diyorsunuz. Siz de haklısınız tabii ama biraz hayal gücünüzü kullanın ve kendinizi o insanların yerine koyun istiyoruz. Bir suç işlediniz ve cezanız ömrünüzün sonuna kadar Bodrum’da, Malta’da ya da Rodos’ta yaşamak! Mecburiyetler can sıkıcıdır da bu da mı can sıkıcı?
İş çıkışı maruz kalacağınız insan ve araç trafiğini düşünün. Bütün gün hiçbir şey yapmasanız bile sizi taş taşımış kadar yoran şehir hayatını da… Şimdi listeye o gözle bakın ve tüm kalbinizle söyleyin, Osmanlı döneminde sürgün yeri olarak kullanılan ama şimdilerde turizm cennetlerine dönüşen bu yerlere sizi de sürsünler istemez miydiniz?
1- Malta
İstanbul’un işgalinden sonra 145 Türk devlet adamı, şair, yazar ve askeri Malta’ya sürmüşler ceza olarak. Böyle ceza mı olur demeyin. O zamanlarda adaya ulaşım zor, imkanlar kısıtlı. Şimdi Malta’ya birden fazla hava yoluyla ulaşım mümkün. Adanın her yerinden tertemiz, masmavi sulara dalmak ve ünü dünyayı saran Paceville gece kulüplerinde eğlenmek için yazı iple çekenlerimiz var.
2- Bodrum
Bodrum, ünlü yazar Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın yani namıdiğer Halikarnas Balıkçısı’nın sürgün yeri. Yazdığı bir yazı yüzünden önce idama mahkum edilmiş daha sonra onun yerine Bodrum’a sürülmesine karar verilmiş. Bu nasıl bir ironi, nasıl bir talihtir anlamak güç. Yazar tabii ki Bodrum’a aşık olmuş ve sürgün bittikten sonra da 25 yıl Bodrum’da yaşamaya devam etmiş.
3- Rodos
Ahmet Mithat Efendi’yi edebiyat kitaplarından hatırlarsınız. Kendisi zamanında Rodos’a sürülmüş yazdığı bir yazı nedeniyle. Derler ki yazar, hayatının en verimli dönemlerini Rodos’taki sürgün yıllarında geçirdi. On İki Adalar’ın en büyüğü olan Rodos daracık sokakları, bembeyaz evleri ve çam ağaçlarıyla en ruhsuz insanı bile şair yapacak özelliklere sahipken, bir yazarın en verimli yıllarını geçirmesini sağlamış, çok mu?
4- Bozcaada
Bozcaada da Osmanlı’da sürgün yeri olarak kullanılan adalardan biriymiş. Şimdi biraz canı sıkılanın “Tası tarağı toplayıp Bozcaada’ya yerleşsem” dediği o canım ada, bir ceza muhitiymiş yani. Eğer yaz sezonunda hafta sonu için boş oda bulursanız çok şanslısınız. Bozcaada, bir masal kenti gibi… Bu evler, sokaklar gerçek mi, bu havada dalga dalga yayılan huzur, birbirine karışan neşe dolu sesler gerçekten var mı, siz daha anlayamadan günler geçip gidecek.
5- Midilli
Namık Kemal ve Yunus Nadi gibi ünlü yazar ve düşünce adamları da dahil olmak üzere çeşitli suçlardan birçok kişi, vakti zamanında Ayvalık’ın tam karşısında bulunan Midilli’ye sürgün edilmiş. Çam ve meşe ağaçları, pürüzsüz kıyıları, portakal bahçeleri ve ada hayatının cazibesi, sürgün edilen insanları mutlaka içten içe mutlu etmiştir diye tahmin ediyoruz. Midilli şimdilerde tam bir turizm cenneti… Ayvalık’tan vizesiz olarak günübirlik Midilli ziyareti yapmak mümkün. Gidin yerinde görün anlattıklarımızı, hak vereceksiniz.
