Abant’ta baharın en güzel zamanları… Bu sene mevsim kendini göstermeye geç başlamış olsa da, o tanıdık tatlı bahar havası hissediliyor artık. Aslına bakarsanız her mevsim farklı renklere ve güzelliklere sahip manzarasıyla Abant hep cezbedici! Hem şehirden biraz uzaklaşmak hem de gurme bir lezzet olan morel mantarı ile tanışmak isteyenler olarak doğanın cömertliğine tanık olmak üzere, Şef İnci Özay Hatipoğlu rehberliğinde gerçekleştireceğimiz Günübirlik Abant Morel Mantarı Avı’nda buluşuyoruz.
Doğal Lezzet Morel Mantarı İle Tanışma Zamanı!
Çekirdek bir kadro olarak sabahın erken saatlerinde Bolu’ya doğru yol alacağımız otobüsümüze biniyoruz. Şefimiz bizi çok lezzetli sürprizlerle karşılıyor. Son Mastori’nin özel yapım sandviç ve kekleri ile keyifli bir otobüs yolculuğu böylece başlıyor.
Abant’a, mantar avlayacağımız bölgeye yaklaşırken şefimiz bizi morel mantarı hakkında bilgilendirmeye başladı. Mantar avı sırasında morel mantarı dışında başka hiçbir türe dokunmamamız konusunda bizi özellikle uyardı. Şef Hatipoğlu’nun daha önceden belirlediği parkura gitmek üzere Abant Gölü’ne varmadan, yol üzerindeki Abant Park Restaurant’ın önünde otobüsten indik. Bir küçük bilgilendirmenin ardından sepetler kollara takıldı ve hep beraber ormana daldık. Çam ağaçları arasında bir doğa, dinlendirici ve eğlenceli bir ortam, dinlemeye doyamayacağınız kuş sesleri ve dahası bizi bekliyordu…
Doğanın kendi iklimini oluşturduğu ormanda, doğanın izin verdiği kadar mantar toplayabileceğimizi en başta kabullendik ve aramaya başladık. Morel mantarı dışında gördüğümüz başka hiçbir mantara dokunmamaya ve yıkık ağaçları, dalları yerlerinden oynatmamaya özellikle dikkat ettik.
Şefimiz zaman zaman mantarın toplanması, saklanması, temizlenmesi ve pişirilmesi konusunda bilgiler vermeye devam etti. Günün sonunda morel mantarı ile yapabileceğimiz çeşitli tarifleri bile öğrendik.
Morel Mantarı Nedir, Nasıl Bir Şeydir?
Morel mantarı Anadolu’da çoğunlukla kuzu göbeği olarak tanınıyormuş. Görünüşü bal peteğini andıran bu mantarların, dünya üzerinde 21’den fazla çeşidi bulunuyor. Dünyanın en değerli mantarlarından ikincisi olarak bilinen morel mantarı aynı zamanda da en pahalı mantarlardan. Morchella familyasından gelen morel mantarının en bilinen dört çeşidi: genel morel, siyah morel, kahverengi morel ve uzun gövdeli morel. Uzun gövdeli morel Türkiye’de yetişmiyor. Bizim Abant’ta toplayacaklarımız ise familyanın en iddialı ismi, siyah morel!
Normal şartlarda uzmanı olmayan biri mantarın zehirlisini kolayca ayırt edemez ancak bir kere karşılaştıktan ve şefimizden bunun zehirli morel olduğunu öğrendikten sonra gördüm ki, morel mantarının zehirlisi kolayca anlaşılabiliyor. Dış görüntüsü daha yamuk yumuk ve içi dolu olan mantarlar zehirli olanlar. İçi boş olan mantarlarsa bizim aradıklarımız ve de harika kokuyorlar!
Morel Mantarı Nerede Yetişir?
Morel mantarı ilkbaharı seviyor. Hem güneş alan hem de nemli olan alanlar bu mantarın yetişmesi için oldukça elverişli. Çok soğuk iklimi sevmeyen kuzu göbeği mantarı, özellikle çam ve elma ağaçlarının yıkıklarında kendine yaşam alanı buluyor. Abant’ta yetişen siyah morel dışında; Fethiye, Adana, Konya ve Batı Karadeniz civarında genel morel bulunuyor. Türkiye bu eşsiz lezzet konusunda zengin olmasına rağmen morel mantarı henüz yeterince bilinmiyor.
Morel Mantarı Nasıl Toplanır?
Hangi tür mantar topluyor olursanız olun kesinlikle mantarları kökünden koparmayın! Çünkü bu şekilde topladığınızda aynı yerde tekrar mantar yetişmesini engellemiş oluyorsunuz. Bunun yerine yanınıza alacağınız bir çakı veya bıçak ile mantarları kesebilirsiniz.
Mantar toplamaya giderken çakı ile beraber çantama bir de naylon poşet atmıştım. Ancak turun açıklamasında boşuna “sepet” diye yazmamışlar. Şefimizden öğrendiğime göre, nemli bir yapıda olan mantarlar naylon poşete girdiğinde birbirlerini bozmaya başlıyorlar. Dolayısıyla sepetin havadar ortamı onlar için daha iyi oluyor. Buna ek olarak, mantarlar sepet ile toplandığında mantar sporları sepetin aralıklarından tekrar doğaya dağılıyor ve ormanın farklı yerlerinde de bu mantarlardan yetişme şansı artıyor.
Farklı Bir Lezzet Deneyimi
2 saati aşkın bir süre boyunca küçük, siyah morel mantarlarını bulup toplamaya çalıştık. İlk mantarı tabii ki işin ustası buldu! Bu sene ilkbaharın da biraz geç gelmesinden dolayı sepetler dolusu mantar bulamadık belki ama herkes tadı damağında kalacak kadar mantarla ayrıldı turdan. Hem doğayla iç içe keyifli dakikalar geçirmiş olduk, fena mı? Yere eğilip mantar aramaktan yorulduğumda kafamı kaldırıp uzun ağaç dalları arasından gökyüzüne bakmak da çok keyifliydi, akan suyun sesini dinlemek de…
Ben uzunca bir süre mantar bulamadım. Dakikalarca bu şekilde mantar aramak kesinlikle sabır işi, belki bir çeşit meditasyon. Avın sonunda elimde iki zafer mantarı vardı! Bir ara mantardan çok salyangoz avına çıkmış gibi hissettim kendimi, her köşe başında bugüne kadar gördüklerimden daha da büyük olan salyangozları görünce.
Av sonrası, öğle yemeği olarak Abant Gölü kıyısında barbekü keyfi bizi bekliyordu. Morel mantarı ızgaraya uygun olmadığından topladıklarımızı pişirmedik. Öğle yemeğinin ardından verilen zamanı Abant Gölü kıyısında gezinerek, dinlenerek ve fotoğraf çekerek geçirdik.
Morel Mantarı Nasıl Pişirilir?
Önce temizlik! Süngerimsi yapılarından dolayı hiçbir mantarı yıkayarak temizlememeliymişiz. Çünkü emdiği su tadının bozulmasına neden oluyormuş. Mantar fırçası ile ya da her evde bulunan yumurta fırçası ile nazikçe mantarlarımızı temizleyebiliriz.
Son Mastori’den aldığımız tüyolara göre; tek başına mükemmel bir lezzet olan bu mantarları sadece karamelize ettiğimiz soğan ve küçük bir diş sarımsak ile pişireceğiz. Mantarların tadını bastırmaması açısından soğanların mantarlardan daha az olmasına dikkat edin.
Mantarları halka halka doğrayın, zeytinyağında karamelize ettiğiniz soğanlarla harlı ateşte buluşturun. Sadece 2-3 dakika kadar pişirin; mantarların sularını (yani tadını) salmasına izin vermememiz gerekiyor. Ocaktan aldıktan hemen sonra tuz, karabiber ve biraz da tereyağı katarsanız müthiş bir lezzet sizi bekliyor olacak!
Morel mantarının dolması da yapılıyormuş. Ancak dolma yapacaksanız da sakın suda haşlamayın, buharda pişirmeye özen gösterin.
Son Mastori’den Uyarılar!
Bir oturuşta çok fazla yabani mantar tüketmek, mantarlar zehirli olmasa da, midenizin bozulmasına sebep olabilir. Bu yüzden mantarların müthiş lezzetlerine kanmayın ve kendinizi tutmaya çalışın.
Alerjik bünyelerin, hamilelerin ve çocukların da yabani mantarları az sayıda tüketmeye dikkat etmesi gerekiyor.
Mantarları buzdolabında saklarken kese kağıdına ya da gazeteye sarmak gerekiyor. Aksi takdirde mantarlar dolabın kokusunu emiyor ve tatları bozuluyor. Naylon poşet ile saklarsak da nemlenmeden dolayı bozulma ihtimali doğuyor.
Son olarak; olur da bir gün Abant civarlarına siyah morel avlamaya giderseniz, yaban hayatının hala sürdüğü ormanda sessiz sedasız ilerlemeyin. Çevredeki hayvanları kendinizden uzak tutmak için yanınızda mutlaka düdük veya radyo bulundurun. Hiçbir şey bulamazsanız, orman sakinlerinin sizi deli sanmasına aldırmadan kendi kendinize şarkılar, türküler söylemeyi de deneyebilirsiniz.
Çağla Açıkgöz
